Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thâm nhập vào mọi lĩnh vực của đời sống, từ lớp học đến nơi làm việc, các mối quan hệ hợp tác giữa con người và AI (human-AI partnerships) được dự đoán sẽ trở thành một yếu tố phổ biến trong tương lai gần.
Nghiên cứu về mức độ niềm tin vào các "đồng nghiệp AI"
Không chỉ là công cụ hỗ trợ thông tin, công nghệ AI ngày càng đóng vai trò như một “đồng nghiệp” – cộng tác cùng con người trong các nhiệm vụ mang tính sáng tạo, phân tích và xử lý tình huống thực tế.
AI đang trở nên tự chủ hơn trong các hoạt động nhóm. (Ảnh tạo bởi AI)
Tuy nhiên, khi AI trở nên tự chủ hơn trong các hoạt động nhóm, nhất là khi tác nhân AI (AI agents) đang phát triển mạnh, một loạt câu hỏi đạo đức và tâm lý bắt đầu xuất hiện – đặc biệt là các câu hỏi: Con người có thể thực sự tin tưởng AI như những đồng nghiệp thực sự của mình? Khi nào thì AI nên giải thích hành động của mình để xây dựng niềm tin nơi con người?
Theo chuyên trang Psychology Today, một nghiên cứu công bố vào tháng 1/2025 đã khai thác chủ đề này bằng cách sử dụng một trò chơi điện tử nhiều người chơi theo dạng “cướp cờ”. Trong đó, người tham gia được chia thành 4 nhóm: hợp tác với AI hoặc con người, có hoặc không có phần giải thích hành động của đồng đội. Các tình huống trong trò chơi đều yêu cầu đồng đội (AI hoặc con người) ưu tiên thành công của cả nhóm, dù điều đó có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực cho một số cá nhân.
Kết quả cho thấy, niềm tin vào đồng đội AI thấp hơn đáng kể so với đồng đội con người trong một số tình huống. Đáng chú ý, người dùng có kỳ vọng cao về tính minh bạch và đạo đức ở AI hơn cả con người.
Khi đánh giá hiệu quả làm việc nhóm, các nhóm có AI được đánh giá cao hơn nếu AI có đưa ra lời giải thích, đặc biệt trong các tình huống nhạy cảm. Điều này nhấn mạnh vai trò của ngữ cảnh và sự minh bạch trong giao tiếp giữa người và AI.
Từ nghiên cứu này, nhiều hướng đi cho nghiên cứu tương lai được đặt ra: liệu niềm tin vào AI có thay đổi theo thời gian sử dụng? Con người phản ứng ra sao khi làm việc với AI trong môi trường có áp lực cao như y tế hoặc tài chính? Liệu các yếu tố văn hóa – ví dụ cá nhân chủ nghĩa so với tập thể – có ảnh hưởng đến mức độ chấp nhận AI? Và điều gì sẽ xảy ra nếu AI có khả năng thấu cảm hay điều chỉnh hành vi theo cảm xúc con người?
Chúng ta đang đứng trước làn sóng đổi mới công nghệ AI lớn chưa từng có. Để đảm bảo rằng AI phát triển đúng hướng, khoa học và nhân văn phải song hành. Các nghiên cứu như trên không chỉ giúp định hình thiết kế hệ thống AI tương lai, mà còn giúp con người hiểu rõ hơn về chính kỳ vọng và giới hạn đạo đức của mình khi bước vào kỷ nguyên cộng tác với trí tuệ nhân tạo.
Người dùng có kỳ vọng cao về tính minh bạch và đạo đức ở AI hơn cả con người. (Ảnh: Forbes)
Làm sao để hợp tác với các "cộng sự ảo" để bảo vệ sự nghiệp trong kỷ nguyên AI?
Sự trỗi dậy của AI thường bị mô tả như một mối đe dọa đối với việc làm. Truyền thông liên tục cảnh báo về “robot thay thế con người” hay “máy móc chiếm chỗ lao động”.
Thực tế, rủi ro là có thật. Theo dự đoán, đến năm 2030, AI có thể tự động hóa đến 30% tổng số giờ làm việc tại Mỹ nói riêng. Đặc biệt, lực lượng lao động tri thức sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt.
Tuy nhiên, theo Forbes, cách tiếp cận thông minh hơn không phải là lo sợ, mà là tận dụng AI như một công cụ để nâng cao hiệu suất, mở rộng năng lực cá nhân, coi chúng như các "cộng sự" . Những người biết hợp tác cùng AI sẽ là những người có thể “miễn dịch” với sự thay đổi nghề nghiệp trong tương lai.
Hiểu rõ khả năng và giới hạn của AI
AI hiện nay rất giỏi trong xử lý dữ liệu lớn, phát hiện quy luật, đưa ra dự đoán và tối ưu hóa quy trình. Nó cũng vượt trội ở các nhiệm vụ như xử lý ngôn ngữ tự nhiên, nhận diện hình ảnh và tính toán phức tạp.
Tuy nhiên, AI vẫn yếu ở các khía cạnh như trí thông minh tổng quát, cảm xúc, sáng tạo và tư duy cấp cao. Công nghệ AI thiếu sự linh hoạt, trực giác và kỹ năng giao tiếp mà con người sở hữu. Các hệ thống AI mạnh nhất hiện nay vẫn mang tính chuyên biệt – cực kỳ hiệu quả trong một lĩnh vực cụ thể nhưng dễ rối loạn khi gặp tình huống lạ.
Ứng dụng AI trong từng lĩnh vực nghề nghiệp
Người lao động tri thức: Luật sư, kế toán, nhà phân tích, cố vấn – đều có thể dùng AI để tăng hiệu suất. AI giúp xử lý lượng dữ liệu khổng lồ, tìm ra thông tin quan trọng, soạn thảo hợp đồng, phát hiện xu hướng tài chính. AI thay con người làm việc lặp đi lặp lại để họ tập trung vào nhiệm vụ quan trọng hơn.
Người làm sáng tạo: Với nhà thiết kế, nghệ sĩ, nhà văn, AI không thay thế cảm xúc con người, nhưng lại hỗ trợ quá trình sáng tạo. Một kiến trúc sư có thể dùng AI để tạo bản phác thảo ý tưởng chỉ từ vài dòng mô tả. Nhà quảng cáo có thể dùng AI để tạo ra hàng nghìn phương án tiêu đề dựa trên đối tượng khách hàng. Với cách tiếp cận đúng, AI trở thành “trợ lý sáng tạo” lý tưởng.
Kỹ sư và nhà giải quyết vấn đề: Trong các ngành khoa học, kỹ thuật, vận hành và công nghệ thông tin, công nghệ AI có thể chạy hàng triệu mô phỏng, dự đoán lỗi máy móc, tối ưu hiệu suất. Kỹ sư có thể dùng AI để khám phá thiết kế mới. Nhân viên IT có thể dựa vào AI để phát hiện lỗ hổng bảo mật. Những vai trò này sẽ không biến mất – mà càng cần những người biết kết hợp AI với tư duy con người.
Làm sao để bảo đảm sự nghiệp trong kỷ nguyên AI. (Ảnh: Forbes)
Làm sao để bắt đầu?
Sau đây là các gợi ý của tạp chí Forbes để con người có thể làm việc hiệu quả hơn với các "cộng sự AI".
1. Học tập liên tục
- Trang bị kỹ năng bổ trợ AI: phân tích dữ liệu, lập trình, tư duy phản biện.
- Làm quen với các công cụ như Google Gemini, Microsoft Copilot, ChatGPT, Midjourney, DALL·E...
- Doanh nghiệp cần đầu tư đào tạo, nâng cao năng lực nhân sự phù hợp kỷ nguyên AI.
2. Thử nghiệm và đổi mới
- Xác định những quy trình lặp lại, nặng tính dữ liệu – đây là nơi AI phát huy tác dụng.
- Kết hợp AI vào quy trình làm việc để giảm thời gian làm việc tẻ nhạt.
- Khuyến khích tư duy sáng tạo bằng cách để AI đề xuất hướng đi mới.
3. Hợp tác giữa người và AI
- Xây dựng văn hóa làm việc nơi con người và AI bổ trợ lẫn nhau.
- Tạo các nhóm liên ngành kết hợp chuyên môn và kỹ năng AI.
- Mạnh dạn đề xuất thử nghiệm AI trong các phòng ban.
4. Khung đạo đức rõ ràng
- Đảm bảo AI được phát triển minh bạch, công bằng và có trách nhiệm.
- Tham gia thảo luận cộng đồng về đạo đức và sử dụng AI đúng cách.
5. Linh hoạt và thích nghi
- Coi thay đổi công nghệ là cơ hội, không phải mối đe dọa.
- Giữ tinh thần học hỏi, khám phá và sẵn sàng thích ứng với công cụ mới.
Công nghệ AI được xem là một bước tiến mang tính cách mạng. Thay vì sợ hãi, hãy biến AI thành đồng minh để phát triển kỹ năng, mở rộng tầm nhìn và dẫn đầu tương lai. Những ai chủ động học hỏi, tích hợp AI vào công việc, sẽ là những người bền vững và thành công nhất trong kỷ nguyên mới.
Cuộc đua phát triển tác nhân AI đang bước vào giai đoạn bùng nổ, khi các tập đoàn công nghệ trong nước và quốc tế không ngừng giới thiệu nền tảng mới, tích hợp AI tạo sinh, thị giác máy tính và trí tuệ đệ quy. Tác nhân AI được kỳ vọng trở thành hạ tầng cốt lõi cho tự động hóa tương lai.
Vụ án gian lận thi cử tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang vừa có bước tiến triển mới khi Cơ quan An ninh điều tra khởi tố 4 bị can về hành vi để thư ký điểm thi tự ý vào phòng thi nhắc bài môn Toán. Nhằm đảm bảo tính công bằng và quyền lợi cho thí sinh, phương án tổ chức thi lại môn học này đã chính thức được tỉnh đề xuất lên Bộ GD&ĐT.
Theo Hãng tin Reuters, trong hồ sơ nộp lên tòa án đầu tuần này, công ty công nghệ Meta (công ty mẹ của mạng xã hội Facebook, Instagram, WhatsApp và Messenger) cho biết 4 tiểu bang của Mỹ đang yêu cầu công ty này nộp khoản tiền phạt lên tới 1.400 tỉ USD, liên quan đến cáo buộc Meta thiết kế các nền tảng Facebook và Instagram theo cách gây nghiện cho người dùng trẻ.
Trí tuệ nhân tạo (AI) chưa thể thay thế hoàn toàn con người, nhưng đang âm thầm định hình lại thị trường lao động bằng một làn sóng tái cấu trúc nghề nghiệp sâu sắc. Thay vì lo sợ bị đào thải, đây là lúc cả doanh nghiệp và người lao động cần chủ động nâng cấp kỹ năng để làm chủ công nghệ, đón đầu xu hướng nhân sự mới trong kỷ nguyên số.
Sun PhuQuoc Airways (SPA) chính thức mở bán hai đường bay kết nối Hải Phòng với TP HCM và Phú Quốc, tiếp tục mở rộng mạng bay nội địa theo chiến lược kết nối trực tiếp các trung tâm kinh tế, du lịch trọng điểm của Việt Nam.
Thông tư mới của Bộ Xây dựng yêu cầu các hãng hàng không hoàn vé đúng thời hạn khi chuyến bay bị chậm, hủy hoặc hành khách bị từ chối vận chuyển, đồng thời quy định mức bồi thường ứng trước không hoàn lại lên tới 165 USD đối với chuyến bay quốc tế.
Tổng hợp chi tiết mức điểm sàn nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển năm 2026 của các trường đại học vừa được công bố, hỗ trợ sĩ tử 2008 nhanh chóng tra cứu và đưa ra quyết định chọn ngành, chọn trường phù hợp.
Để đảm bảo quyền lợi giảm trừ gia cảnh khi tính thuế TNCN, người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý các thay đổi trong hồ sơ xác định người phụ thuộc, bao gồm việc bổ sung bản chụp thẻ Căn cước và hồ sơ pháp lý đối với các trường hợp con trên 18 tuổi, con riêng hay cha mẹ kế.
Dù nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường quốc tế có tín hiệu khả quan giúp kim ngạch xuất khẩu ngao duy trì sắc xanh, song đà bứt phá của các doanh nghiệp đang bị kìm hãm bởi áp lực giá thành sản xuất tăng cao và nguồn cung ngao nguyên liệu chưa ổn định.
Cập nhật thông tin mới nhất về điểm sàn nhận hồ sơ xét tuyển năm 2026 của các trường đại học lớn. Với mức sàn phổ biến từ 19 - 25 điểm, thí sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng điểm thi và thứ tự nguyện vọng để tăng cơ hội trúng tuyển vào các ngành học cạnh tranh.
Chính phủ vừa ban hành các quy định mới liên quan đến phát triển điện gió ngoài khơi, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các nút thắt kỹ thuật và thúc đẩy tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm theo Quy hoạch điện VIII.
Apple đang làm đảo lộn thị trường thứ cấp với hai thông tin chấn động. Trong khi mẫu iPhone Ultra màn hình gập giá 2.500 USD đối mặt nguy cơ khan hàng nghiêm trọng do rào cản chuỗi cung ứng, thì dòng flagship iPhone 18 Pro Max lại lộ diện viên pin dung lượng kỷ lục vượt ngưỡng 5.400 mAh.
Bão số 1 năm 2026 (Maysak) vừa hình thành trên vùng biển phía Tây Bắc đặc khu Hoàng Sa và được dự báo hướng vào ven biển Quảng Ninh - Hải Phòng, gây mưa lớn diện rộng ở Bắc Bộ.
Bộ Tài chính cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách nhà nước ước đạt 1.565,4 nghìn tỷ đồng, bằng 61,9% dự toán và tăng 17,2% so với cùng kỳ năm trước.
Điều tra giai đoạn 2 vụ án xảy ra tại Công ty Z Holding, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố đối với 14 bị can về tội 'Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Cơ quan chức năng vừa triệt phá thành công đường dây buôn lậu kim cương quy mô lớn có doanh thu lên đến 280 tỷ đồng, trong đó có sự tiếp tay của cựu Giám đốc Công ty Giám định PNJ. Ngay sau vụ việc gây rúng động này, phía công ty con của PNJ đã nhanh chóng lên tiếng khẳng định đây là trách nhiệm pháp lý cá nhân và cam kết duy trì hoạt động minh bạch.
Tòa án nhân dân TP Hà Nội vừa đưa ra xét xử các đối tượng liên quan đến sai phạm tại Công ty TNHH Công nghệ Herbitech trong đường dây sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng giả với quy mô cực lớn lên tới 1,3 triệu sản phẩm. Vụ án gióng lên hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng gian lận thương mại, bất chấp sức khỏe người dùng để trục lợi.
Nhật Bản chính thức tăng thuế xuất cảnh từ 1.000 yen lên 3.000 yen (khoảng 18 USD) kể từ ngày 1/7/2026 nhằm tăng nguồn lực xử lý tình trạng quá tải du lịch do lượng khách quốc tế gia tăng.
Sở Y tế TP HCM vừa ra quyết định xử phạt tổng cộng hơn 100 triệu đồng đối với Trung tâm Thẩm mỹ LG Clinic và các cá nhân liên quan do loạt sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động khám chữa bệnh.
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?