EU rút lệnh cấm xe xăng năm 2035 để cứu ngành ô tô, các hãng đồng loạt hủy kế hoạch làm xe điện

Theo đó, Liên minh châu Âu (EU) ngày 16/12 đã quyết định nới lỏng lệnh cấm ô tô chạy xăng và diesel từ năm 2035, cho phép cắt giảm 90% phát thải thay vì 100%, nhằm hỗ trợ ngành ô tô đang khủng hoảng.

Theo các đề xuất mới, các nhà sản xuất ô tô sẽ phải cắt giảm 90% lượng khí thải từ xe mới so với mức năm 2021 – thấp hơn so với mức dự kiến ban đầu là cắt giảm hoàn toàn 100%.

Như vậy, các hãng xe vẫn có thể bán một số lượng hạn chế các loại xe có mức độ gây ô nhiễm nhất định – từ xe hybrid cắm sạc (plug-in hybrid) đến xe chạy dầu diesel – sau năm 2035, miễn là lượng khí thải phát sinh được "bù đắp" bằng nhiều cách thức khác nhau.

Thủ tướng Đức, Friedrich Merz, đang dẫn đầu chiến dịch nới lỏng các quy định đối với xe ô tô động cơ đốt trong, vốn thải ra khí carbon. Ý, Ba Lan, Cộng hòa Séc, Hungary, Slovakia và Bulgaria cũng đã thúc đẩy việc sửa đổi các quy định này.

Theo Matthias Schmidt, một nhà phân tích ngành công nghiệp ô tô châu Âu, các nhà sản xuất ô tô cao cấp như Porsche, Mercedes và BMW có thể sẽ hưởng lợi nhiều nhất.

“Họ đã gặp khó khăn trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện,” ông nói. “Họ không thể đánh giá cao xe điện của mình như đối với xe sử dụng động cơ đốt trong.”

Xe điện từ các thương hiệu hàng đầu đã thu hút được một số người mua. Nhưng theo ông Schmidt, nhóm khách hàng của họ quan tâm nhiều hơn đến cơ cấu vận hành truyền thống của xe, cũng giống như những người đam mê đồng hồ Thụy Sĩ cao cấp bị thu hút bởi các mẫu đồng hồ cơ chứ không phải đồng hồ kỹ thuật số. Với những chiếc xe cao cấp, động cơ đốt trong mới là thứ có sức hấp dẫn riêng.

Ông Schmidt cho biết, các nhà sản xuất ô tô đại chúng như Volkswagen và Stellantis có thể chuyển hướng sang xe điện nhanh hơn, một phần là do sự cạnh tranh từ các thương hiệu Trung Quốc.

Ông Stephane Sejourne, Ủy viên của EU phụ trách Thịnh vượng và Chiến lược công nghiệp, bày tỏ trước đề xuất này: Ủy ban châu Âu (EC) đã lựa chọn một cách tiếp cận vừa thực tế vừa nhất quán với các mục tiêu khí hậu.

Tuy nhiên, trong năm qua, các nhà sản xuất ô tô đã vận động hành lang mạnh mẽ để EU nới lỏng quy định này, trước bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc và quá trình chuyển đổi sang xe điện (EV) diễn ra chậm hơn dự kiến.

Đối mặt với hàng loạt thông báo cắt giảm việc làm và đóng cửa nhà máy trong năm qua, ngành công nghiệp ô tô châu Âu – nơi sử dụng gần 14 triệu lao động và chiếm khoảng 7% GDP của châu Âu – vẫn giữ quan điểm rằng mục tiêu năm 2035 nói trên không còn thực tế.

Các nhà sản xuất cho biết chi phí ban đầu cao và sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng sạc đồng bộ tại một số khu vực trong liên minh 27 quốc gia này đồng nghĩa với việc người tiêu dùng vẫn chưa mặn mà với xe điện. Theo số liệu của ngành, chỉ hơn 16% số xe mới bán ra trong chín tháng đầu năm 2025 là xe chạy bằng pin.

EC cũng công bố hàng loạt biện pháp bổ sung để hỗ trợ ngành ô tô, nằm trong gói đề xuất cần sự chấp thuận của Nghị viện châu Âu và các quốc gia thành viên.

Trong giai đoạn hướng tới năm 2035, các nhà sản xuất ô tô sẽ được hưởng lợi từ "siêu tín chỉ" dành cho các xe điện cỡ nhỏ "giá rẻ" sản xuất tại EU, một thủ thuật tính toán giúp việc đạt được các mục tiêu phát thải trở nên dễ dàng hơn.

Bên cạnh đó, EC cũng đề xuất hạ chỉ tiêu cắt giảm khí thải năm 2030 đối với xe tải nhẹ từ mức 50% xuống còn 40%. Các hãng xe tải cũng sẽ được gia hạn thêm thời gian để hoàn thành mục tiêu của mình.

Ngoài ra, EU sẽ cung cấp 1,5 tỷ euro (khoảng 1,76 tỷ USD) để hỗ trợ các nhà sản xuất pin châu Âu, thông qua các khoản vay không lãi suất.

Vào tháng 10, chính quyền ông Trump đã bãi bỏ các khoản tín dụng thuế cho xe điện. Và tháng này, họ nới lỏng các yêu cầu về hiệu quả nhiên liệu với hàng chục triệu xe ô tô và xe tải nhẹ mới.

Hôm thứ Hai, Ford tuyên bố hủy bỏ kế hoạch sản xuất xe điện và giảm dự báo lợi nhuận 19,5 tỷ đô la để bù đắp cho sự thay đổi này. General Motors và Stellantis gần đây cũng đã chuyển trọng tâm từ xe điện sang động cơ đốt trong và xe hybrid.

Các nhà sản xuất ô tô cũng lập luận rằng công chúng vẫn chưa hoàn toàn chấp nhận việc chuyển sang sử dụng xe điện và chính phủ chậm trễ trong việc cung cấp đủ trạm sạc.

Volkswagen, hãng xe lớn nhất châu Âu tính theo sản lượng, cho rằng việc "mở cửa thị trường cho xe sử dụng động cơ đốt trong nhưng có cơ chế bù đắp phát thải là cách tiếp cận thực tế và phù hợp với điều kiện thị trường". Tập đoàn này cũng nhận định dự thảo mục tiêu CO₂ mới là "hợp lý về mặt kinh tế", đồng thời hoan nghênh các biện pháp hỗ trợ xe điện cỡ nhỏ và các mục tiêu linh hoạt hơn cho giai đoạn đến năm 2030.

Bà Hildegard Mueller, Chủ tịch Hiệp hội công nghiệp ôtô Đức (VDA), cho rằng các đề xuất mới vẫn chưa đủ để hỗ trợ ngành, đồng thời đặt thêm gánh nặng mới cho các hãng xe thông qua yêu cầu về thép xanh và nhiên liệu tái tạo. Bà cho biết thêm: "EU từng hứa sẽ xem xét thực tế, phân tích và trên cơ sở đó đưa ra các điều chỉnh linh hoạt. Điều đó đã không xảy ra - Brussels đã gây thất vọng với dự thảo này. Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gia tăng, khi sức mạnh kinh tế châu Âu mang ý nghĩa sống còn, gói chính sách tổng thể này là mang tính hủy hoại".

Michael Lohscheller, CEO của hãng xe điện Thụy Điển Polestar, cho rằng việc chuyển từ mục tiêu 100% xe không phát thải sang 90% "có vẻ nhỏ", nhưng nếu châu Âu quay đầu vào thời điểm này, cái giá phải trả không chỉ là môi trường mà còn là khả năng cạnh tranh của khu vực. Cùng quan điểm, ông William Todts, Giám đốc điều hành tổ chức vận động giao thông sạch T&E, nhận định EU đang "câu giờ" trong khi Trung Quốc thì tăng tốc. "Bám víu vào động cơ đốt trong sẽ không thể khiến các hãng xe châu Âu vĩ đại trở lại", ông nói.

×