Bánh Bác - đặc sản tiến vua của người làng Giang Xá và Lưu Xá

Hương Thảo
10:16 19/10/2021

Bắt nguồn từ một đặc sản để tiến vua, ngày nay nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao bánh Bác vẫn được yêu thích mỗi dịp ngày rằm, lễ hội của hai làng Giang Xá và Lưu Xá.

Bánh Bác - thức bánh tiến vua

Được biết, bánh Bác xuất hiện vào khoảng thế kỷ thứ 6 thời vua Lý Nam Đế. Đây là một trong những thức quà tiến vua của người dân 2 làng Giang Xá (Thị trấn Trạm Trôi, Hoài Đức, Hà Nội ngày nay) và Lưu Xá (Đức Giang, Hoài Đức, Hà Nội ngày nay), để dâng lên vị vua đầu tiên khai sinh ra triều đại Tiền Lý, cũng là người anh hùng đã lập ra nước Vạn Xuân,

Ngày nay, đối với người dân 2 làng Giang Xá và Lưu Xá, bánh Bác không chỉ là một món ăn mà còn là biểu tượng của cả làng, thường xuất hiện trong các dịp lễ hội. Ngày lễ lớn nhất được biết tới là 12 tháng Giêng hàng năm, cũng là ngày người dân vùng này tổ chức hội làng để bày tỏ lòng thành kính với vua Lý Nam Đế.

Nhưng không chỉ vậy, vào dịp cúng rằm hàng tháng, nhiều bà, mẹ trong các gia đình hai làng này vẫn giữ thói quen lâu nay là mua gấc, đậu xanh,... về làm món bánh Bác để thờ cúng tổ tiên hoặc làm quà tặng cho con cháu hay các nhà khác. Kể cả trong những dịp hỉ cũng không thể thiếu thức bánh này. Theo truyền thống nhiều đời nay, hễ con gái Giang Xá, Lưu Xá lấy chồng, nhà gái lại thách cưới nhà trai bằng tráp bánh Bác. Vì thế người làng mới có câu: "Dù ai chồng chán, vợ chê/Ăn miếng bánh bác lại về với nhau".

Bánh bác tiến vua được coi là biểu tượng của cả làng Giang Xá, Lưu Xá
Bánh bác tiến vua được coi là biểu tượng của cả làng Giang Xá, Lưu Xá

Bánh Bác có gì đặc biệt?

Bánh Bác gồm 1 lớp nhân đỗ phía trong, được bọc bằng 2 lớp bột nếp màu trắng và đỏ. Bánh được gói giống với bánh chưng tròn, khi ăn cắt ra từng khoảnh nhỏ. Là một món dễ ăn, tuy vậy cách làm bánh lại kỳ công và cần sự tỉ mỉ. Để làm được một tày bánh ngon, nguyên liệu phải lựa chọn cẩn thận: gạo nếp cái hoa vàng, gấc đỏ, đỗ xanh tươi, đường hoa mai, mỡ thăn lợn, lá chuối và lạt buộc bánh.

Cái tên bánh Bác được tạo ra khi người dân miêu tả quá trình làm bánh: "bác" bột qua chảo mỡ. Nhiều người giải thích từ “bác” là do người dân 2 làng nói chệch từ “rán, chiên”, vậy nên bánh Bác vốn có nghĩa là bánh rán. Nhưng nếu đem ra so sánh thì bánh Bác và bánh rán hiện giờ có rất nhiều điểm khác nhau.

Bột nếp sau khi được nhào sẽ chia làm 2 phần, một phần để nguyên và 1 phần trộn với gấc, sau đó thì đưa lên chảo. Chảo tốt phải là chảo làm bằng gang, còn mỡ dùng để bác bánh phải là mỡ thăn lợn chứ tuyệt không được dùng mỡ thực vật. Sau khi chảo nóng thì bột sẽ được cho vào để "bác”. Dưới nhiệt độ, những khoanh bột dần trở nên dẻo và mềm.

Ông Đỗ Phú Phủ là người làm bánh bác ngon nổi tiếng trong làng
Ông Đỗ Phú Phủ, một nghệ nhân làm bánh bác ngon nổi tiếng trong làng, đang bác bánh bằng tay

Đây là lúc quan trọng quyết định độ ngon của bánh, khi người làm cần căn đúng tỷ lệ mỡ và nhiệt độ lửa, đồng thời nhanh tay lật bột nếp qua lại trên chảo nóng bằng tay trần, vừa lật vừa ép cho miếng bột mỏng được dàn đều khắp chảo. Đây là kỹ thuật rất khó, vì dưới nhiệt độ cao của mỡ lợn và chảo gang, người không có kinh nghiệm sẽ dễ bị bỏng, bị thương. Sau khi “bác”, bột gạo nếp chín sẽ được tán mỏng, để nguội rồi chồng lớp bột trắng lên trên lớp bột đỏ.

Đỗ xanh nấu chín sau khi được trộn cùng đường hoa mai thì cán thành hình trụ to khoảng 3 - 5cm. Cuối cùng, phần nhân đỗ sẽ được đặt lên trên lớp bột trắng rồi cuộn tròn lại thành hình như cây giò và gói trong lá chuối. Kỳ công là vậy nên trung bình phải mất khoảng 5 tiếng để một chiếc bánh ngon ra đời. Một tày bánh Bác ngon là khi lớp bánh trắng và đỏ mỏng đều, dẻo thơm. Nếu làm đúng công thức thì khi cắt bánh ra, phần mặt cắt của miếng bánh sẽ đẹp như một bông hoa với nhụy vàng và cánh đỏ trắng đan xen.

Phần nhân đỗ được đặt lên trên lớp bột nếp rồi cuộn tròn lại
Phần nhân đỗ được đặt lên trên lớp bột nếp rồi cuộn tròn lại
Bánh được lăn qua mè rang rồi bọc trong lá chuối
Bánh được lăn qua mè rang rồi bọc trong lá chuối

Giá trị dinh dưỡng của bánh Bác

Không chỉ ngon, những nguyên liệu trong bánh Bác đều mang rất nhiều giá trị dinh dưỡng. Từ xưa đến nay đậu xanh vẫn là nguyên liệu được ưa chuộng nhờ những công dụng tuyệt vời, trong đó có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng và ung thư đường tiêu hoá nhờ các chất chống oxy hoá. Bên cạnh đó, nhờ hàm lượng chất xơ cao, đậu xanh còn giúp giảm lượng cholesterol, trợ giảm huyết áp, phòng ngừa cách bệnh liên quan đến tim mạch.

Đậu xanh
Đậu xanh có hàm lượng chất xơ cao, giúp giảm lượng cholesterol, trợ giảm huyết áp, phòng ngừa cách bệnh liên quan đến tim mạch

Không chỉ thế, gấc cũng là một loại quả mang nhiều tác dụng tuyệt vời. Không chỉ chứa nhiều vitamin và khoáng chất, gấc còn chứa hàm lượng Lycopen cao gấp 70 lần cà chua, giúp phòng chống ung thư, đặc biệt là ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt,…

Giống với đậu xanh, gấc cũng có tác dụng giảm lượng cholesterol và nâng cao hệ thống miễn dịch. Tinh chất Curcumin trong dầu gấc có khả năng loại bỏ các gốc tự do gây ung thư có trong thực phẩm hàng ngày. Bên cạnh đó, Beta caroten trong màng quả gấc còn có thể chống oxy hóa mạnh, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, đồng thời vitamin A sẽ giúp tăng cường thị lực và làm đẹp da.

Gấc
Trong quả gấc chứa rất nhiều vitamin và khoáng chất

Bánh Bác ban đầu là một loại sản vật để tiến vua. Dần dần, người dân chỉ nhau cách làm và bánh Bác dần trở thành một đặc sản được nhiều người yêu mến. Hương vị thơm ngon cùng những giá trị dinh dưỡng tuyệt vời mà thức quà này đem lại đã biến món bánh trở thành một phần không thể thiếu trong các lễ hội, sự kiện lớn của làng như ngày Tết, ngày rằm, hội làng, cúng bái tổ tiên,...

Nếu có dịp đến Hoài Đức - Hà Nội, đừng quên thử một miếng bánh Bác ở Làng Lưu Xá và Giang Xá nhé!

https://tieudung.thuonghieusanpham.vn/banh-bac-dac-san-tien-vua-cua-nguoi-lang-giang-xa-va-luu-xa-24622.html

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng giảm về 0% đến hết tháng 3/2027

Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng giảm về 0% đến hết tháng 3/2027

Thị trường

Theo nghị quyết mà Chính phủ mới ban hành, thuế tiêu thụ đặc biệt với các loại xăng được đưa về 0% từ ngày 1/11 đến hết tháng 3/2027.

Giá điện giảm 2%, còn 2.159,9 đồng/kWh từ 1/11

Giá điện giảm 2%, còn 2.159,9 đồng/kWh từ 1/11

Thị trường

Giá bán lẻ điện bình quân là 2.159,9037 đồng/kWh (chưa gồm VAT) áp dụng từ ngày 1/11/2026. Mức điều chỉnh này tương đương mức giảm 2% so với giá điện bán lẻ bình quân hiện hành.

Giá xăng dầu đồng loạt tăng, dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít

Giá xăng dầu đồng loạt tăng, dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít

Thị trường

Giá xăng E10RON95-III không cao hơn 25.734 đồng/lít (tăng 521 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành), thấp hơn xăng E5RON92 293 đồng/lít. Giá dầu diesel 0.05S không cao hơn 30.246 đồng/lít (tăng 696 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành).

Giá xăng E10 giảm gần 2.000 đồng/lít từ 15h hôm nay

Giá xăng E10 giảm gần 2.000 đồng/lít từ 15h hôm nay

Thị trường

Giá xăng E10RON95-III giảm 1.810 đồng/lít, giá bán là 24.910 đồng/lít; Giá dầu diesel 0.05S từ 15h00 ngày 22/10 tăng 450 đồng/lít, giá bán mới là 29.250 đồng/lít;...

Đề xuất doanh nghiệp kinh doanh rượu không cần giấy phép, tăng cường hậu kiểm

Đề xuất doanh nghiệp kinh doanh rượu không cần giấy phép, tăng cường hậu kiểm

Thị trường

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 105/2017 (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2020) về kinh doanh rượu. Dự thảo đề xuất doanh nghiệp kinh doanh rượu không cần giấy phép, tăng cường hậu kiểm thay vì tiền kiểm như hiện tại.

 Việt Nam cung cấp khoảng 40% sản lượng robusta thế giới, giá cà phê 2027 sẽ tăng hay giảm?

Việt Nam cung cấp khoảng 40% sản lượng robusta thế giới, giá cà phê 2027 sẽ tăng hay giảm?

Thị trường

Sản lượng cà phê Việt Nam, nước sản xuất robusta lớn nhất thế giới, nhiều khả năng không thay đổi đáng kể trong niên vụ 2026/2027. Giá cà phê trong nước hôm nay tăng nhẹ tại toàn bộ các vùng sản xuất trọng điểm Tây Nguyên.

Giá xăng dầu đồng loạt giảm, xăng E10 giảm 1.225 đồng/lít

Giá xăng dầu đồng loạt giảm, xăng E10 giảm 1.225 đồng/lít

Thị trường

Xăng E10RON95-III giảm mạnh hơn, với mức giảm 1.225 đồng/lít, xuống mức 27.029 đồng/lít; dầu diesel 0.05S giảm nhẹ 22 đồng/lít, xuống mức giá không cao hơn 29.106 đồng/lít từ 15h00 hôm nay (15/10).

Bộ Công Thương đề xuất dừng trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ 2027

Bộ Công Thương đề xuất dừng trích Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ 2027

Thị trường

Bộ Công Thương đề xuất bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu khỏi danh mục các biện pháp bình ổn, đồng thời chấm dứt trích lập, chi sử dụng quỹ từ ngày 1/1/2027.

Giá dầu thô tăng cao, Goldman Sachs nâng dự báo giá dầu Brent cuối năm 2026 lên 90 USD/th

Giá dầu thô tăng cao, Goldman Sachs nâng dự báo giá dầu Brent cuối năm 2026 lên 90 USD/th

Thị trường

Khép lại phiên này, giá dầu Brent Biển Bắc giao kỳ hạn tăng 1,93 USD (tương đương 1,8%) lên 106,65 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 15/9. Giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng 1,89 USD (2%) lên 93,74 USD/thùng. Goldman Sachs nâng dự báo giá dầu Brent cuối năm 2026 lên 90 USD/th.

Giá cà phê và hồ tiêu ngày 12/10 tăng giảm trái chiều

Giá cà phê và hồ tiêu ngày 12/10 tăng giảm trái chiều

Thị trường

Giá cà phê ngày 12/10 điều chỉnh tăng từ 1.000 đến 1.200 đồng/kg, giá tiêu trong nước hiện dao động từ 136.500 - 140.000 đồng/kg, tăng đồng loạt tại tất cả các vùng sản xuất.

Quy định mới về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa nội địa

Quy định mới về xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa nội địa

Thị trường

Cập nhật chi tiết Nghị định quy định xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa sản xuất và lưu thông trong nước: Hàng hóa thuần túy, không thuần túy và trách nhiệm của thương nhân.

Từ 15/11, áp dụng quy định mới về truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Từ 15/11, áp dụng quy định mới về truy xuất nguồn gốc thực phẩm

Thị trường

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 63 ngày 30/9/2026 quy định về Cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 9 đạt 117,69 tỷ USD

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 9 đạt 117,69 tỷ USD

Thị trường

Báo cáo số liệu kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng của Cục Thống kê, Bộ Tài chính chỉ ra rằng, trong tháng 9, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 117,69 tỷ USD, tăng 7,3% so với tháng trước và tăng 42,4% so với cùng kỳ năm trước.

CPI tăng 4,52%, lạm phát cơ bản tăng 4,26%

CPI tăng 4,52%, lạm phát cơ bản tăng 4,26%

Thị trường

CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%; nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%....

Xuất khẩu nông, lâm thuỷ sản mang về hơn 56,3 tỷ USD trong 9 tháng

Xuất khẩu nông, lâm thuỷ sản mang về hơn 56,3 tỷ USD trong 9 tháng

Thị trường

Hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tiếp tục tăng trưởng tích cực. 9 tháng đầu năm, xuất khẩu đạt 56,3 tỷ USD, tăng 7,8% so cùng kỳ; nhập khẩu đạt 39,4 tỷ USD, tăng 8%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 95,7 tỷ USD, tăng 7,9%; xuất siêu đạt 16,9 tỷ USD, tăng 7,4%.

PMI giảm xuống 51,9 điểm, lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng

PMI giảm xuống 51,9 điểm, lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng

Thị trường

Tháng 9/2026, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục được duy trì ở ngưỡng trên 50 điểm, đạt 51,9 điểm.

Giá xăng E10 vượt 27.000 đồng/lít, dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít

Giá xăng E10 vượt 27.000 đồng/lít, dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít

Thị trường

Chiều nay (24/9) là thời điểm điều chỉnh giá xăng, dầu theo chu kỳ điều hành của Liên Bộ Tài chính - Công Thương. Trong kỳ điều hành hôm nay, giá xăng, dầu tiếp tục tăng.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đã vượt mốc 825 tỷ USD

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đã vượt mốc 825 tỷ USD

Thị trường

Tính đến ngày 15/9, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đã vượt mốc 825 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước.

Việt Nam chi 1,56.7 tỷ USD nhập khẩu ô tô từ Trung Quốc trong 8 tháng năm 2026

Việt Nam chi 1,56.7 tỷ USD nhập khẩu ô tô từ Trung Quốc trong 8 tháng năm 2026

Thị trường

8 tháng năm 2026, các doanh nghiệp phân phối ô tô tại Việt Nam đã nhập khẩu 44.335 xe ô tô mới từ Trung Quốc, trị giá gần 1,56.7 tỷ USD tăng 45,9% về lượng và tăng 58,8% về trị giá so với cùng kỳ.

Giá xăng tăng từ 15h00 hôm nay, dầu diesel gần 30.000 đồng/lít

Giá xăng tăng từ 15h00 hôm nay, dầu diesel gần 30.000 đồng/lít

Thị trường

Chiều 17/9, Liên Bộ Công Thương – Tài chính thông báo về việc điều chỉnh giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu, áp dụng từ 15h00 cùng ngày.

Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất việt nam

Công ty CP Dược liệu trung ương 2 là công ty gì? Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Dược liệu trung ương 2

Công ty CP Dược liệu trung ương 2 là công ty gì? Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Dược liệu trung ương 2

Công ty CP Dược liệu trung ương 2

ACV là gì và có vai trò như thế nào trong ngành hàng không Việt Nam?

ACV là gì và có vai trò như thế nào trong ngành hàng không Việt Nam?

ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.

Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?

Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?

Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?

Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất việt nam

Công ty CP Dược liệu trung ương 2 là công ty gì? Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Dược liệu trung ương 2

Công ty CP Dược liệu trung ương 2 là công ty gì? Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Dược liệu trung ương 2

Công ty CP Dược liệu trung ương 2

ACV là gì và có vai trò như thế nào trong ngành hàng không Việt Nam?

ACV là gì và có vai trò như thế nào trong ngành hàng không Việt Nam?

ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.

Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?

Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?

Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?

Chứng khoán

Tỷ giá

Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Cập nhật: