ABBank trong hành trình phát triển bền vững: Định hướng chiến lược ESG và vai trò của ngân hàng trong tài chính xanh

Thành lập Uỷ ban Chiến lược Phát triển bền vững ESG

Đầu năm 2025, ABBANK chính thức thành lập Uỷ ban Chiến lược Phát triển bền vững ESG (sau đây gọi tắt là Ủy ban ESG) với mục tiêu và vai trò định hướng xây dựng, triển khai và giám sát chiến lược phát triển bền vững; các hoạt động; chương trình, sáng kiến liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị (Environmental, Social, & Governance - ESG) của ABBANK, đảm bảo phù hợp với định hướng chiến lược phát triển bền vững của Ngân hàng.

Ủy ban ESG này được dẫn dắt của ông Vũ Văn Tiền, Phó Chủ Tịch Hội Đồng Quản Trị (HĐQT). Ông Vũ Văn Tiền, cũng là Chủ tịch HĐQT của Tập đoàn Geleximco, nắm vai trò cổ đông lớn của ABBank, có tầm ảnh hưởng quan trọng, đóng góp vào định hướng chiến lược tổng thể của ABBank.

Mặc dù ông Vũ Văn Tiền không trực tiếp điều hành các hoạt động tác nghiệp hàng ngày của ngân hàng nhưng với tầm nhìn của các cổ đông lớn, đặc biệt là những người có kinh nghiệm và uy tín trong nhiều lĩnh vực kinh tế, sẽ định hình phương hướng phát triển chung của ABBank, bao gồm cả việc nhấn mạnh vào các yếu tố bền vững.

Theo thông tin từ website chính thức của ABBank, đây là một cam kết chiến lược mạnh mẽ của ABBANK nhằm chủ động phối hợp và thực thi theo chính sách của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong việc khuyến khích các tổ chức tín dụng tích hợp các yếu tố ESG vào chiến lược hoạt động nhằm các mục tiêu: Thúc đẩy Ngân hàng phát triển bền vững; Quản trị rủi ro tốt hơn trong môi trường biến động; Tăng cường thu hút vốn từ các nhà đầu tư và quỹ tài chính xanh.

Kế hoạch đầu tư nguồn lực quan trọng cho Ủy ban – các nhân sự cấp cao là những chuyên gia, nhân sự có tầm nhìn sâu rộng, có kinh nghiệm chuyên môn đa dạng trong và ngoài lĩnh vực tài chính ngân hàng thể hiện sự quyết liệt của ABBANK đối với chiến lược phát triển bền vững, thực thi ESG của Ngân hàng trong thập kỷ tới.

Những dấu ấn của ABBank trong chiến lược ESG
- Ngày 15/4/2025, ABBANK và Quỹ Khởi nghiệp Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam (SVF) chính thức trở thành đối tác chiến lược, phối hợp triển khai các dự án nâng cao năng lực cá nhân và thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo, chung tay xây dựng cộng đồng hạnh phúc, phát triển bền vững.
- Tháng 11/2024, ABBANK đã ký kết với Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Công ty TNHH ERM Việt Nam (ERM) nhằm triển khai dự án “Hệ thống Quản lý Môi trường và Xã hội” (Environmental and Social Management System - ESMS), dành riêng cho nghiệp vụ Tài trợ Thương mại.
- Năm 2024, ABBank cũng thực hiện nhiều chiến dịch chung tay cùng cộng đồng vì một tương lai Việt Nam phát triển và bền vững như: dự án trồng rừng “Xanh An Bình – Xanh Việt Nam” góp phần chống sạt lở, xói mòn, tạo sinh kế cho người dân, hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão Yagi, xây công trình giáo dục trọng điểm cho học sinh vùng cao, đóng góp ngân sách xây nhà cho các đối tượng ưu tiên đặc biệt…

Thành tựu của ABBank qua ba thập kỷ

ABBank được thành lập vào năm 1993, là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần ra đời sớm nhất tại Việt Nam. Trải qua hơn 30 năm hoạt động, ABBank đã không ngừng lớn mạnh, mở rộng mạng lưới giao dịch và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, phục vụ cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Ngân hàng đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường tài chính thông qua chiến lược phát triển ổn định, chú trọng công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Trong những năm gần đây, ABBank, giống như nhiều tổ chức tài chính khác, đã phải đối mặt với những thách thức từ biến động kinh tế vĩ mô và sự cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn duy trì được hoạt động kinh doanh ổn định và đạt được những kết quả nhất định.

Theo Báo cáo tài chính Quý I/2025, kết thúc quý I/2025, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) đạt 407 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 128% so với cùng kỳ năm 2024. Công tác chuyển đổi số tiếp tục là điểm sáng với việc ra mắt nền tảng ngân hàng số mới mang tên ABBank dành cho Khách hàng cá nhân.
Cụ thể, tính đến hết ngày 31/3/2025, tổng tài sản của ABBank đạt 183.659 tỷ đồng, tăng 4% so với đầu năm, đạt 92% kế hoạch năm; Huy động từ Khách hàng và phát hành giấy tờ có giá đạt 112.067 tỷ đồng; Dư nợ tín dụng đạt 100.352 tỷ đồng.

Hoạt động huy động vốn của ABBank chủ yếu đến từ tiền gửi của khách hàng và phát hành các giấy tờ có giá. Ngân hàng đã nỗ lực đa dạng hóa nguồn vốn và tối ưu hóa chi phí vốn để đảm bảo nguồn lực cho hoạt động tín dụng.

Về cơ cấu cho vay, ABBank tập trung vào các phân khúc khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và một số doanh nghiệp lớn trong các ngành sản xuất, thương mại.

Ngân hàng cũng chủ động thực hiện các chính sách hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh và suy thoái kinh tế, như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giảm lãi suất cho vay, nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp và cá nhân.

Các cổ đông, vốn đầu tư và hoạt động cho vay

Cơ cấu cổ đông của ABBank có sự tham gia của cả các tổ chức lớn và cá nhân, trong đó nổi bật là Tập đoàn Geleximco. Geleximco là một trong những tập đoàn kinh tế đa ngành hàng đầu Việt Nam, với vai trò là cổ đông lớn, Geleximco có ảnh hưởng đáng kể đến định hướng chiến lược và quản trị của ABBank.

Ngày 22/5/2024, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) đã thực hiện khớp lệnh bán hơn 84 triệu cổ phiếu ABB, tương đương 8,2% tỷ lệ sở hữu tại Ngân hàng TMCP An Bình (ABBANK) theo lộ trình thoái vốn đã thống nhất. Sau khi hoàn thành giao dịch, cổ đông lớn nước ngoài tại ABBANK hiện có Maybank – Ngân hàng lớn nhất Malaysia với tỷ lệ sở hữu là 16,4%.

Về vốn đầu tư, ABBank đã nhiều lần tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính, đáp ứng các quy định của Ngân hàng Nhà nước và mở rộng hoạt động kinh doanh. Tính đến cuối năm 2023, vốn điều lệ của ABBank đạt 10.350 tỷ đồng. Việc tăng vốn điều lệ không chỉ giúp ngân hàng nâng cao khả năng cạnh tranh mà còn tăng cường năng lực cho vay đối với các dự án lớn, bao gồm cả các dự án có yếu tố bền vững.

Hoạt động cho vay của ABBank sử dụng nguồn vốn tổng hợp từ tiền gửi khách hàng, phát hành giấy tờ có giá và vốn chủ sở hữu. Ngân hàng thực hiện thẩm định tín dụng chặt chẽ, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng và rủi ro của dự án.

Trong bối cảnh hiện nay, ABBank đang dần tích hợp thêm các yếu tố ESG vào quy trình thẩm định để đánh giá rủi ro và cơ hội từ khía cạnh bền vững.

Mô hình thành lập Ủy ban ESG của các ngân hàng trên thế giới

Mô hình phổ biến và trụ cột chính

Việc thành lập các Ủy ban hoặc cơ cấu quản trị chuyên trách về ESG đã trở thành xu hướng phổ biến tại các ngân hàng quốc tế hàng đầu. Các mô hình phổ biến bao gồm:

1. Ủy ban ESG thuộc Hội đồng Quản trị

Đây là mô hình phổ biến nhất, nơi các thành viên HĐQT, bao gồm cả thành viên độc lập, giám sát chiến lược ESG của ngân hàng.

Ví dụ, HSBC, Standard Chartered, DBS Bank đều có các Ủy ban hoặc cơ cấu tương tự ( được biết đến với những cái tên như Sustainability Committee, Risk Committee with ESG oversight). Ủy ban này thường chịu trách nhiệm về việc định hình tầm nhìn, giám sát việc thực hiện các mục tiêu ESG và đảm bảo tích hợp ESG vào quản trị rủi ro.

2. Bộ phận ESG độc lập hoặc tích hợp trong Ban Điều hành

Một số ngân hàng có bộ phận chuyên trách về Bền vững hoặc ESG, báo cáo trực tiếp lên Ban Điều hành hoặc CEO.

3. Mô hình kết hợp

Nhiều ngân hàng áp dụng mô hình kết hợp, với một Ủy ban HĐQT giám sát và một bộ phận điều hành chịu trách nhiệm triển khai.

Ví dụ: DBS Bank (Singapore) có một "Sustainability Committee" trực thuộc Hội đồng Quản trị, chịu trách nhiệm giám sát chiến lược và hiệu quả ESG của ngân hàng.

Nhìn chung, định hướng chiến lược ESG của một ngân hàng không chỉ dừng lại ở các hoạt động trách nhiệm xã hội đơn lẻ mà đang được tích hợp vào toàn bộ chuỗi giá trị và hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Ngân hàng hướng tới một mô hình hoạt động bền vững, hài hòa giữa mục tiêu kinh doanh, trách nhiệm với môi trường và xã hội. Các trụ cột trong định hướng ESG thông thường bao gồm:

1. Tài chính xanh và Tín dụng có trách nhiệm

Phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, ưu tiên cấp vốn cho các dự án thân thiện môi trường như năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió), nông nghiệp công nghệ cao, xử lý chất thải, sản xuất sạch... Ngân hàng cũng tăng cường đánh giá rủi ro môi trường - xã hội trong các dự án cho vay, đảm bảo không tài trợ cho các hoạt động gây tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng.

2. Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) và phát triển cộng đồng

Tích cực tham gia vào các hoạt động cộng đồng, chương trình an sinh xã hội, giáo dục, y tế. Điều này thể hiện cam kết của ngân hàng trong việc đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống.

3. Quản trị doanh nghiệp minh bạch và hiệu quả

Tuân thủ các chuẩn mực quản trị quốc tế, đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động, tăng cường hệ thống quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ. Điều này tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững và niềm tin của các bên liên quan.

Hội đồng của Ủy ban này cần có chuyên môn gì

Một Ủy ban hoặc bộ phận chuyên trách về ESG hiệu quả cần có các thành viên với đa dạng chuyên môn để bao quát các khía cạnh Môi trường, Xã hội và Quản trị, bao gồm:

- Tài chính và Quản lý rủi ro: Hiểu biết sâu sắc về các công cụ tài chính bền vững, đánh giá rủi ro tài chính liên quan đến biến đổi khí hậu, rủi ro xã hội.

- Môi trường: Kiến thức về khoa học môi trường, biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, phát thải carbon, tác động môi trường của các ngành kinh tế.

- Xã hội: Chuyên môn về quyền con người, lao động, cộng đồng, đa dạng - hòa nhập, an toàn sản phẩm, đạo đức kinh doanh.

- Quản trị doanh nghiệp: Kinh nghiệm về quản trị, tuân thủ pháp luật, đạo đức kinh doanh, chống tham nhũng, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

- Pháp luật và Quy định: Hiểu biết về các quy định pháp luật liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị ở cấp quốc gia và quốc tế.

- Quan hệ đối ngoại và Truyền thông: Khả năng giao tiếp hiệu quả với các bên liên quan, xây dựng hình ảnh và uy tín.

Vai trò của chiến lược ESG của các ngân hàng đối với doanh nghiệp ESG

Thông thường, các Ủy ban ESG hoặc bộ phận chuyên trách về ESG trong ngân hàng sẽ đảm nhiệm các vai trò sau đây:

- Xây dựng và tham mưu chiến lược ESG: Đề xuất các mục tiêu, chính sách và lộ trình triển khai ESG cho toàn ngân hàng, đảm bảo phù hợp với các chuẩn mực quốc tế và quy định pháp luật Việt Nam.

- Tích hợp ESG vào quy trình kinh doanh: Rà soát và đề xuất sửa đổi các quy trình nghiệp vụ (thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro, phát triển sản phẩm, huy động vốn) để lồng ghép các yếu tố ESG.

- Phát triển sản phẩm và dịch vụ tài chính bền vững: Nghiên cứu và đề xuất các sản phẩm tín dụng xanh, cho vay liên kết bền vững, hoặc các giải pháp tài chính khác nhằm hỗ trợ các dự án/doanh nghiệp có định hướng ESG.

- Đánh giá và quản lý rủi ro ESG: Xây dựng khung đánh giá rủi ro môi trường, xã hội và quản trị đối với danh mục cho vay và hoạt động nội bộ của ngân hàng.

- Báo cáo và minh bạch thông tin: Xây dựng các báo cáo bền vững (Sustainability Report) theo các chuẩn mực quốc tế (ví dụ: GRI, SASB) để công bố thông tin về hiệu quả ESG của ngân hàng.

- Đào tạo và nâng cao nhận thức: Tổ chức các chương trình đào tạo cho cán bộ nhân viên về tầm quan trọng của ESG và cách thức lồng ghép vào công việc hàng ngày.

- Quản lý quan hệ với các bên liên quan: Phối hợp với các tổ chức quốc tế, cơ quan quản lý nhà nước, khách hàng và cộng đồng về các vấn đề ESG.

Nguồn vốn cho vay ESG từ đâu?

Trên thế giới, nhiều ngân hàng sử dụng nguồn vốn huy động thông thường để cho vay, bao gồm cả cho vay các dự án ESG. Việc cho vay ESG là một phần của danh mục tín dụng tổng thể của ngân hàng.

Khi một doanh nghiệp đi vay để thực hiện một dự án ESG, ngân hàng sẽ thẩm định dự án đó theo hai khía cạnh: Khía cạnh tài chính truyền thống (Khả năng trả nợ, hiệu quả kinh tế của dự án, tài sản đảm bảo...) và Khía cạnh ESG (Đánh giá tác động môi trường, xã hội của dự án, tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững…).

Thực thi ESG là một con đường dài hạn, do đó nhiều nhận định cho rằng, các dự án ESG thường là các khoản vay dài hạn và đây là một thách thức lớn đối với các ngân hàng nói chung. Đơn cử, các dự án ESG trong lĩnh vực hạ tầng xanh (năng lượng tái tạo, xử lý nước thải...), thường có thời gian hoàn vốn dài và cần nguồn vốn trung, dài hạn. Do đó, ngân hàng khi tài trợ cho các dự án này phải cân đối nguồn vốn huy động của mình.

Kinh nghiệm quốc tế về quản trị rủi ro và khuyến khích doanh nghiệp thực thi ESG

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các ngân hàng cần có chiến lược cụ thể để quản lý rủi ro với các dự án này. Cụ thể:

- Phát triển nguồn vốn dài hạn: Ngân hàng có thể đa dạng hóa các nguồn huy động vốn dài hạn, ví dụ phát hành trái phiếu dài hạn, huy động tiền gửi tiết kiệm dài hạn... để phù hợp với kỳ hạn của các khoản cho vay dự án ESG.

- Quản lý rủi ro lãi suất và kỳ hạn: Ngân hàng phải có hệ thống quản lý tài sản nợ - tài sản có hiệu quả để kiểm soát rủi ro chênh lệch kỳ hạn và lãi suất giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.

- Cơ chế hỗ trợ từ Chính phủ/quốc tế: Các ngân hàng thường hợp tác với các định chế tài chính quốc tế (ADB, IFC, WB...) hoặc các chương trình của chính phủ để tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi hoặc bảo lãnh cho các dự án xanh dài hạn

Nhìn chung, nếu các ngân hàng có chiến lược ESG và cơ quan chuyên trách về ESG rõ ràng, điều này sẽ tạo ra nhiều lợi ích cho các doanh nghiệp có định hướng ESG đi vay. Sau đây là một số thuận lợi:

- Tiếp cận nguồn vốn: Các doanh nghiệp có mô hình ESG bền vững sẽ có cơ hội tiếp cận các sản phẩm tín dụng xanh hoặc các khoản vay liên kết bền vững từ ngân hàng, bao gồm lãi suất ưu đãi, điều kiện vay linh hoạt hơn, hoặc quy trình thẩm định nhanh gọn hơn.

- Nâng cao năng lực ESG: Các ngân hàng có thể cung cấp các chương trình tư vấn, đào tạo hoặc chia sẻ kinh nghiệm về việc tích hợp ESG cho các doanh nghiệp khách hàng. Điều này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các tiêu chuẩn, cách thức quản lý rủi ro ESG và cải thiện hồ sơ ESG của mình.

- Tạo động lực phát triển bền vững: Việc ngân hàng chú trọng ESG sẽ khuyến khích các doanh nghiệp điều chỉnh mô hình kinh doanh của mình theo hướng bền vững hơn để đáp ứng các tiêu chí của ngân hàng.

- Nâng cao uy tín và khả năng thu hút đầu tư: Khi một doanh nghiệp được tài trợ bởi một ngân hàng có chiến lược ESG rõ ràng, điều này gián tiếp xác nhận cam kết bền vững của doanh nghiệp, giúp họ nâng cao uy tín và dễ dàng hơn trong việc thu hút các nhà đầu tư khác (đặc biệt là các quỹ đầu tư bền vững).

- Hỗ trợ kỹ thuật và thông tin thị trường: Ngân hàng có thể chia sẻ thông tin về các xu hướng ESG mới, các cơ hội thị trường trong các ngành xanh, hoặc các công nghệ tài chính xanh.

×