Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 5% trong năm 2025, đối mặt với 'một kỷ lục buồn'

Kết quả này nhấn mạnh những thách thức mà các nhà hoạch định chính sách của Bắc Kinh phải đối mặt khi nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu và sản xuất công nghiệp để duy trì tăng trưởng trong bối cảnh các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tạo ra sự bất ổn ngày càng lớn đối với thương mại toàn cầu.

Theo các chuyên gia, đà tăng trưởng của Trung Quốc được thúc đẩy một phần nhờ xuất khẩu khởi sắc. Xuất khẩu tăng cũng giúp quốc gia tỷ dân bù đắp được thách thức từ những lĩnh vực khác trong nước; đặc biệt là trong bối cảnh tiêu dùng nội địa của Trung Quốc vẫn ì ạch, thị trường bất động sản chưa thoát khủng hoảng.

Dữ liệu được Cục Thống kê Quốc gia công bố hôm nay, ngày 19/1 cho thấy sản xuất công nghiệp vượt quá kỳ vọng trong khi hầu hết các chỉ số về nhu cầu trong nước, từ bất động sản đến doanh số bán lẻ, đều gây thất vọng. Tỷ lệ sinh cũng đạt mức thấp kỷ lục, cho thấy những vấn đề cấu trúc sâu sắc, dài hạn trong nền kinh tế trong nước. “Tăng trưởng ngày càng trở nên mất cân bằng, được chống đỡ bởi xuất khẩu trong khi các hộ gia đình vẫn trì trệ trong bối cảnh nhu cầu trong nước yếu ớt”, Sarah Tan, nhà kinh tế tại Moody’s Analytics, cho biết trong một ghi chú.

Theo Cục Thống kê Quốc gia (NBS), con số GDP cả năm, phù hợp với mục tiêu chính thức của Bắc Kinh và mức trung bình của cuộc khảo sát các nhà phân tích do Bloomberg thực hiện, tuy nhiên tăng trưởng kinh tế theo quý giảm tốc xuống còn 4,5%, là mức thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây. Số liệu quý IV thấp hơn so với mức 4,8% trong quý III. Sự chậm lại trong nửa cuối năm sẽ gây áp lực lên chính quyền trung ương phải tăng cường thêm các biện pháp kích thích kinh tế để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 4,5- 5% vào năm 2026. Thỏa thuận ngừng chiến thương mại mà Trung Quốc đạt được với ông Trump sẽ hết hạn trong năm nay, trong khi sự bất ổn do những lời đe dọa của ông Trump đối với EU về vấn đề Greenland có thể gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu, làm tổn hại đến xuất khẩu của Trung Quốc.

Tổng thống Tập Cận Bình dự kiến ​​sẽ chủ trì cuộc họp thường niên của Quốc hội Nhân dân Trung Quốc vào đầu tháng 3, tại đó Bắc Kinh sẽ công bố các mục tiêu kinh tế cho năm tới. Năm nay cũng đánh dấu sự khởi đầu của kế hoạch 5 năm tiếp theo của Trung Quốc, với các nhà kinh tế dự đoán Bắc Kinh và chính quyền địa phương sẽ nỗ lực hết sức để thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ bằng các chương trình kích thích kinh tế.

Đầu tư tài sản cố định của Trung Quốc giảm 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong năm 2025, tệ hơn so với dự báo của các nhà phân tích là giảm 3,1% và trái ngược với mức tăng trưởng 3,2% của năm trước đó. Doanh số bán lẻ tăng 0,9% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 12, thấp hơn so với dự báo của các nhà phân tích là tăng trưởng 1%, và tăng 3,7% cho cả năm.

Đầu tư bất động sản đã giảm 17,2% vào năm ngoái, trái ngược với dự báo của các nhà phân tích là 16,5%, khi sự suy thoái của thị trường bất động sản nước này bước sang năm thứ tư liên tiếp mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Khởi công xây dựng mới giảm 20,4% so với cùng kỳ năm trước. Sản xuất công nghiệp tăng 5,2% trong tháng 12 so với cùng kỳ năm ngoái, so với dự báo của các nhà phân tích là 5%.

Dân số Trung Quốc giảm năm thứ tư liên tiếp vào năm 2025 với mức giảm 3 triệu người xuống còn 1,405 tỷ người. Tỷ lệ sinh đạt mức thấp nhất từ ​​trước đến nay là 5,63 ca sinh trên 1.000 người.

“Nhận định chung cho rằng đầu tư yếu vào cuối năm ngoái là do chính phủ tập trung vào giải quyết nợ thay vì khởi động các dự án đầu tư mới”, một nhà nghiên cứu cấp cao tại một ngân hàng có vốn nhà nước của Trung Quốc cho biết. Nhiều người tin rằng đầu tư có thể cải thiện trong năm nay vì việc kết thúc kế hoạch 5 năm gần nhất vào năm 2025 đã làm trì hoãn nhiều dự án. Đến năm 2026, với sự khởi đầu của kế hoạch 15 năm, một số lượng lớn các dự án mới sẽ được đưa vào thực hiện. “Kể từ tháng 11 và tháng 12, tâm lý thị trường rõ ràng đã trở nên lạc quan hơn nhờ số liệu xuất khẩu khả quan,” nhà nghiên cứu cho biết. “Tuy nhiên, mỗi khi xuất khẩu cải thiện, tâm trạng lại phấn chấn lên, rồi sau đó các hoạt động chính sách lại có xu hướng im lặng trở lại.”

Vào ngày 15/1/2026, Trung Quốc đã công bố một loạt các biện pháp để hỗ trợ tăng trưởng và tạo điều kiện thuận lợi cho việc cải thiện cấu trúc, bao gồm cắt giảm lãi suất và tỷ lệ trả trước đối với các khoản thế chấp bất động sản thương mại.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) sẽ cắt giảm lãi suất đối với tất cả các công cụ chính sách tiền tệ cơ cấu thêm 0,25 điểm phần trăm, Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Zou Lan cho biết tại một cuộc họp báo.

Việc cắt giảm lãi suất đối với các cơ sở cho vay lại và chiết khấu lại sẽ có hiệu lực vào ngày 19/1.

Lãi suất cho vay lại kỳ hạn một năm sẽ được giảm từ 1,5% xuống 1,25%, lãi suất cho các kỳ hạn khác cũng được điều chỉnh tương ứng.

Ông Zou cũng cho biết ngân hàng trung ương sẽ phối hợp với Cơ quan Quản lý Tài chính Quốc gia để giảm tỷ lệ trả trước tối thiểu đối với các khoản thế chấp bất động sản thương mại xuống 30%.

Ngân hàng trung ương sẽ tích hợp việc sử dụng hạn mức cho vay lại và chiết khấu lại để hỗ trợ nông nghiệp và các doanh nghiệp nhỏ, với khoản bổ sung 500 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 71,36 tỷ đô la Mỹ) được phân bổ cho cơ chế cho vay lại, ông Zou cho biết.

Nằm trong tổng hạn mức, một cơ chế cho vay lại chuyên dụng trị giá 1 nghìn tỷ Nhân dân tệ sẽ được thành lập dành riêng cho các doanh nghiệp tư nhân, ưu tiên hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ, ông nói thêm.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cũng công bố các biện pháp hỗ trợ đổi mới công nghệ, tạo điều kiện giảm phát thải carbon và mở rộng hỗ trợ tài chính cho tiêu dùng dịch vụ và chăm sóc người cao tuổi.

Ngân hàng trung ương sẽ khuyến khích các tổ chức tài chính tăng cường dịch vụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá bằng cách đưa ra thêm các sản phẩm phòng ngừa rủi ro và cung cấp cho các doanh nghiệp các công cụ quản lý rủi ro tỷ giá hiệu quả, linh hoạt và tiết kiệm chi phí, ông Zou cho biết.

Ông Zou cho biết các chính sách cho những biện pháp này sẽ được công bố trong những ngày tới.

Ông nói thêm rằng vẫn còn dư địa để giảm lãi suất và tỷ lệ dự trữ bắt buộc trong năm nay.

Theo Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương hồi tháng 12, Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng vừa phải trong năm 2026.

Nhận xét về triển vọng tỷ giá Nhân dân tệ trong năm nay, ông Zou cho biết chính sách tỷ giá của Trung Quốc rõ ràng và nhất quán, tuân thủ nguyên tắc để thị trường đóng vai trò quyết định trong việc hình thành tỷ giá Nhân dân tệ, đồng thời giữ tỷ giá Nhân dân tệ ổn định ở mức thích ứng và cân bằng.

“Là một quốc gia lớn có trách nhiệm, Trung Quốc không cần – và cũng không có ý định – giành lợi thế trong thương mại quốc tế thông qua việc phá giá tiền tệ”, ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng tỷ giá hối đoái Nhân dân tệ dự kiến ​​sẽ biến động hai chiều trong khi vẫn duy trì tính linh hoạt.

Ông Li Bin, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước, cho biết tại cuộc họp báo rằng cung và cầu trên thị trường ngoại hối của Trung Quốc nhìn chung vẫn cân bằng trong năm qua, với tổng khối lượng giao dịch đạt mức cao kỷ lục 42,6 nghìn tỷ đô la Mỹ.

Nhìn về phía trước, thị trường ngoại hối của Trung Quốc dự kiến ​​sẽ tiếp tục hoạt động ổn định, với dòng vốn xuyên biên giới vẫn thông suốt và có trật tự, và khả năng phục hồi của thị trường tiếp tục được củng cố, ông Li cho biết.

×