Từ khởi nguồn là các phong trào đầu tư có trách nhiệm xã hội, mô hình ESG đã phát triển thành một tiêu chuẩn quan trọng trong đánh giá và quản lý doanh nghiệp trên toàn cầu. Việc tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, thu hút đầu tư mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội.
Khái niệm về đầu tư có trách nhiệm xã hội (Socially Responsible Investing - SRI) được hình thành vào những năm 1960 và 1970, khi các nhà đầu tư bắt đầu cân nhắc các yếu tố đạo đức và xã hội trong quá trình ra quyết định đầu tư.
Trước đó, mục tiêu chính của đầu tư tài chính chủ yếu tập trung vào lợi nhuận, ít quan tâm đến tác động của doanh nghiệp đối với xã hội và môi trường.
Tuy nhiên, khi các phong trào phản đối chiến tranh, đấu tranh vì quyền con người và bảo vệ môi trường lan rộng, một làn sóng nhà đầu tư đã xuất hiện, họ muốn đồng tiền của mình không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn phải phù hợp với các giá trị đạo đức.
Trong giai đoạn này, có thể kể đến một loạt các sự kiện xã hội và chính trị quan trọng đã thúc đẩy sự ra đời của SRI.
Đơn cử, phong trào phản đối Chiến tranh Việt Nam khiến nhiều nhà đầu tư Mỹ tẩy chay các công ty sản xuất vũ khí và cung cấp thiết bị quân sự phục vụ chiến tranh.
Phong trào đấu tranh vì quyền công dân tại Mỹ khiến các tổ chức đầu tư và quỹ tài chính bắt đầu đặt ra các tiêu chuẩn về quyền lao động và bình đẳng sắc tộc, tránh đầu tư vào các công ty phân biệt đối xử hoặc vi phạm quyền con người.
Một ví dụ khác, vào những năm 1970, nhiều tổ chức tài chính và quỹ hưu trí đã rút vốn khỏi các doanh nghiệp có hoạt động tại Nam Phi nhằm phản đối chế độ phân biệt chủng tộc tại quốc gia này. Đây được xem là một trong những chiến dịch đầu tư có trách nhiệm xã hội quy mô lớn đầu tiên, góp phần thúc đẩy sự sụp đổ của chế độ Apartheid vào đầu thập niên 1990.
Đặc biệt, nhận thức về môi trường ngày càng gia tăng. Vụ tràn dầu Santa Barbara (1969) và sự ra đời của Ngày Trái Đất đầu tiên (1970) đã làm gia tăng ý thức bảo vệ môi trường, dẫn đến việc các nhà đầu tư bắt đầu xem xét các tác động sinh thái khi quyết định rót vốn vào doanh nghiệp.
Khi SRI bắt đầu phát triển, các nhà đầu tư sử dụng hai phương pháp chính để sàng lọc danh mục đầu tư.
Một là "Sàng lọc tiêu cực" (Negative Screening), tức là tránh đầu tư vào các ngành công nghiệp gây hại, chẳng hạn như thuốc lá, rượu bia, cờ bạc, vũ khí và nhiên liệu hóa thạch.
Hai là "Sàng lọc tích cực" (Positive Screening), tức là lựa chọn các công ty có thực hành đạo đức tốt, hoạt động kinh doanh bền vững, tôn trọng quyền lao động và bảo vệ môi trường.
Các quỹ đầu tư có trách nhiệm xã hội đầu tiên bắt đầu ra đời, điển hình là Pax World Fund (1971), được thành lập với mục tiêu đầu tư vào các công ty không liên quan đến chiến tranh và các ngành công nghiệp gây hại.
Có thể nói, từ nền tảng của SRI, các khái niệm về đầu tư bền vững dần được mở rộng, không chỉ tập trung vào yếu tố đạo đức mà còn xem xét đến các rủi ro môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp.
Xu hướng SRI đã đặt nền móng cho sự hình thành của khung tiêu chuẩn ESG (Environmental, Social, and Governance) trong những thập kỷ sau, trở thành một xu hướng đầu tư toàn cầu.
Thuật ngữ ESG (Environmental, Social, and Governance) lần đầu tiên được đưa ra trong báo cáo "Who Cares Wins" năm 2004, một sáng kiến do Liên Hợp Quốc bảo trợ với sự tham gia của 20 tổ chức tài chính từ 9 quốc gia.
Báo cáo này nhấn mạnh rằng việc tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào quyết định đầu tư và chiến lược kinh doanh sẽ giúp tạo ra thị trường tài chính bền vững hơn, giảm rủi ro hệ thống và mang lại kết quả tốt hơn cho xã hội.
Đây được xem là dấu
mốc quan trọng trong việc chuẩn hóa khái niệm ESG trong giới tài chính và doanh
nghiệp toàn cầu.
Sau khi ESG được giới thiệu, khái niệm này nhanh chóng thu hút sự quan tâm rộng rãi từ các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Các nghiên cứu sau đó đã chỉ ra rằng nhiều ưu điểm của các mô hình ESG.
Các công ty chú trọng đến ESG có hiệu suất tài chính tốt hơn: Một số nghiên cứu của Harvard Business School và Morgan Stanley cho thấy các doanh nghiệp có chiến lược ESG mạnh mẽ thường tăng trưởng dài hạn tốt hơn, giảm thiểu rủi ro pháp lý, và thu hút vốn đầu tư từ các quỹ tài chính bền vững.
ESG giúp giảm rủi ro đầu tư: Các công ty không tuân thủ ESG có thể gặp các vấn đề về ô nhiễm môi trường, lao động trẻ em, tham nhũng, gây thiệt hại lớn về mặt tài chính và uy tín. Ví dụ, sự cố tràn dầu Deepwater Horizon của BP (2010) đã gây thiệt hại hàng chục tỷ USD và làm suy giảm giá trị cổ phiếu của BP.
Chính phủ và tổ chức quốc tế ngày càng chú trọng đến ESG: Các quy định về khí thải carbon, minh bạch tài chính, quyền lợi người lao động đã khiến ESG không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp.
Năm 2015, Liên Hợp Quốc thông qua 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (Sustainable Development Goals - SDGs), nhằm định hướng sự phát triển toàn cầu trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi trường đến năm 2030.
ESG nhanh chóng được xem như công cụ chính để đo lường và thúc đẩy các mục tiêu SDGs trong lĩnh vực kinh doanh.
Ví dụ, các tiêu chí ESG có thể gắn với một số SDGs như sau:
Môi trường (Environmental - E): Liên quan đến SDG 7 (Năng lượng sạch), SDG 13 (Hành động vì khí hậu), SDG 14 (Bảo vệ đại dương).
Xã hội (Social - S): Liên quan đến SDG 3 (Sức khỏe và phúc lợi), SDG 5 (Bình đẳng giới), SDG 8 (Công việc tốt và tăng trưởng kinh tế).
Quản trị (Governance - G): Liên quan đến SDG 16 (Hòa bình, công lý và thể chế vững mạnh), thúc đẩy minh bạch, chống tham nhũng.
Việc các doanh nghiệp áp dụng ESG không chỉ giúp họ đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển bền vững của thế giới. Điều này đã tạo động lực cho sự tích hợp ESG vào chiến lược kinh doanh trên phạm vi toàn cầu.
Báo cáo Global Sustainable Investment Review 2020 thống kê có hơn 35.3 nghìn tỷ USD tài sản được quản lý theo các tiêu chí ESG, chiếm khoảng 36% tổng tài sản đầu tư chuyên nghiệp toàn cầu.
Nhiều quốc gia đã đưa ESG vào luật pháp và quy định doanh nghiệp, yêu cầu công ty niêm yết phải công bố báo cáo ESG minh bạch.
Các tập đoàn lớn như Microsoft, Tesla, Unilever, Nestlé đều cam kết mạnh mẽ về ESG, từ giảm phát thải carbon đến tăng cường quyền lợi người lao động.
Với sự phát triển này, ESG không còn là xu hướng mà đã trở thành một tiêu chuẩn bắt buộc trong đầu tư và kinh doanh, hướng tới một nền kinh tế bền vững và có trách nhiệm hơn.
Tại Việt Nam, khái niệm ESG ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và cam kết về phát triển bền vững.
Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn phát triển bền vững, trong đó nhấn mạnh các trụ cột về môi trường, xã hội, quản trị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
Nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đã bắt đầu tích hợp các yếu tố ESG vào chiến lược kinh doanh của mình, nhận thấy tầm quan trọng của việc phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội.
Trải qua bao thăng trầm trước áp lực cạnh tranh khốc liệt của thị trường mì ăn liền, "vua mì giấy" Miliket đang chứng minh sức sống bền bỉ khi đặt mục tiêu lợi nhuận hơn 23 tỷ đồng trong năm 2026, đồng thời chốt quyền chia cổ tức bằng cổ phiếu để tri ân các cổ đông.
Giá cổ phiếu SpaceX tăng thêm 20%, sau khi đã tăng 19% trong phiên chào sàn thứ sáu tuần trước. Đà tăng này giúp vốn hóa thị trường của công ty tăng thêm 412 tỷ USD, vượt 2.500 tỷ USD.
Theo đó, ông Nguyễn Quốc Tuấn (sinh năm 1977) tiếp nhận vị trí Tổng Giám đốc Green SM từ ông Nguyễn Văn Thanh (sinh năm 1992).
Thông tin từ Đầu tư Châu Á - Thái Bình Dương (API), ông Nguyễn Đức Quân đã chính thức rời ghế Chủ tịch HĐQT vì lý do cá nhân. Tân lãnh đạo sinh năm 1995 tiếp quản "ghế nóng" trong bối cảnh API đặt tham vọng lớn với mục tiêu doanh thu đạt 354 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế chuyển từ âm sang lãi gấp 10 lần năm cũ
Vinaconex đã hoàn tất chuyển nhượng 35,4 triệu cổ phiếu VIW, tương đương 61,01% vốn điều lệ của Viwaseen. Ước tính Vinaconex thu về khoảng 796 tỷ đồng từ thương vụ.
Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tại KienlongBank lên 7.527 tỷ đồng để bổ sung vốn cho hoạt động kinh doanh.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có văn bản về việc đề nghị thay đổi địa điểm đặt trụ sở chính của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (SACOMBANK, HOSE: mã chứng khoán STB).
Tổng CTCP Công trình Viettel (Viettel Construction – mã chứng khoán CTR) thông báo phát hành cổ phiếu hơn 13,7 triệu cổ phiếu với mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng hơn 137,2 tỷ đồng.
Công ty vũ trụ SpaceX của tỷ phú Elon Musk sẽ huy động 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), định giá doanh nghiệp ở mức 1.770 tỷ USD. Elon Musk biến 4.000 người thành triệu phú USD.
Động thái kép của FECON trong giai đoạn này bao gồm việc làm mới thương hiệu và huy động vốn quy mô lớn lên đến 875 tỷ đồng để xử lý các nghĩa vụ nợ, củng cố bảng cân đối.
HĐQT CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (mã DGC-HoSE) thông qua chủ trương chuyển nhượng Nhà máy Cồn Đức Giang, tài sản thuộc sở hữu của Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang – Đắk Nông.
CTCP Tập đoàn Hòa Phát (mã: HPG, sàn HoSE) vừa có báo cáo kết quả đợt phát hành cổ phiếu trả cổ tức năm 2025. Sau khi hoàn tất đợt trả cổ tức, vốn điều lệ của Hòa Phát tăng từ gần 76.755 tỷ đồng lên mức hơn 84.430 tỷ đồng.
Hãng xe điện VinFast vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026 với doanh thu bứt phá vượt mốc 23.000 tỷ đồng, khẳng định tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ trên toàn cầu.
Công ty CP Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) vừa công bố báo cáo kết quả kinh doanh 5 tháng với các chỉ tiêu đều tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ. Theo dữ liệu cho thấy gần 40% doanh thu của Điện Máy Xanh đến từ các giải pháp tài chính mua trả chậm, mở ra động lực tăng trưởng mới cho doanh nghiệp.
Phương án phát hành riêng lẻ để hoán đổi nợ cho 96 doanh nghiệp được xem là bước đi mang tính quyết định giúp Xây dựng Hòa Bình ( mã chứng khoán HBC) làm sạch bảng cân đối kế toán trong năm nay.
Việc thay đổi nhân sự cấp cao tại doanh nghiệp sở hữu Six Senses Ninh Vân Bay diễn ra trong bối cảnh phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng cao cấp đang cạnh tranh gay gắt.
Tập đoàn Vingroup (mã cổ phiếu: VIC) vừa công bố thông tin quan trọng về việc nhận chuyển nhượng cổ phần từ tỷ phú Phạm Nhật Vượng tại Công ty CP Di chuyển Xanh và Thông minh (GSM) và Công ty CP VinEnergo. Sau khi hoàn tất thương vụ sáp nhập nội bộ này, cả hãng taxi xanh GSM và đơn vị năng lượng VinEnergo sẽ chính thức trở thành công ty con của Vingroup, đánh dấu bước đi chiến lược trong việc hợp nhất hệ sinh thái xanh.
Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân vừa chính thức bị cơ quan quản lý xử phạt hành chính. Nguyên nhân được xác định do hai doanh nghiệp này đã có hành vi không thông báo tập trung kinh tế theo quy định bắt buộc của Luật Cạnh tranh trong quá trình hợp tác, mua bán cổ phần.
Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) vừa chính thức công bố những thay đổi lớn trong bộ máy quản trị cấp cao. Theo đó, định chế tài chính này đã quyết định bổ nhiệm các vị trí nhân sự chủ chốt bao gồm Phó Chủ tịch HĐQT và Quyền Tổng giám đốc mới, đánh dấu bước chuyển giao thượng tầng quan trọng trong chiến lược phát triển giai đoạn tới.
Công ty Cổ phần Dược phẩm Imexpharm vừa chính thức tiếp nhận danh sách ứng viên đề cử bầu bổ sung thành viên HĐQT nhiệm kỳ mới. Đáng chú ý, hai nhân sự cấp cao được đề cử lần này đều đến từ một Tập đoàn dược phẩm lớn của Trung Quốc, hứa hẹn mang lại những thay đổi chiến lược trong cơ cấu quản trị và định hướng kinh doanh sắp tới của doanh nghiệp.
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?
