Không phải bất cứ mảnh đất nào cũng có thể mua, sở hữu và sử dụng cho mục đích cá nhân, bởi chúng thuộc quyền sở hữu của nhà nước và được ưu tiên phục vụ cho cộng đồng. Do đó, đất công thuộc quyền sở hữu nhà nước, bất cứ một cá nhân hay một tổ chức nào muốn sở hữu thì buộc phải có văn bản hoặc quyết định của nhà nước.
Hiện nay, chưa có một khái niệm cụ thể, rõ ràng nào về đất công được quy định theo pháp luật Việt Nam. Có rất nhiều ý kiến về loại đất này. Tuy nhiên, có thể định nghĩa loại đất này theo một cách dễ hiểu là đất của nhà nước, được nhà nước định đoạt mục đích sử dụng. Theo mục e Khoản 2 Điều 10 của Luật Đất Đai năm 2013, đất công là loại đất được sử dụng cho mục đích công cộng như làm đường xã, cầu cống, trường học, công viên, bệnh viện...
Từ trước đến nay chúng ta đều hiểu nôm na là đất công thuộc quyền sử dụng của nhà nước, không cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình cá nhân. Bất cứ một cá nhân hay một tổ chức nào muốn sở hữu thì buộc phải có văn bản hoặc quyết định của nhà nước.
Đất công được Nhà nước thống nhất quản lý bằng việc giao cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chịu trách nhiệm quản lý và sử dụng. Luật đất đai 2013 đã có những quy định rõ ràng cụ thể về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc quản lý đất công.
Khoản 2, điều 7, Luật đất đai 2013, quy định về người chịu trách nhiệm trước nhà nước đối với việc sử dụng đất như sau:
"Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn đối với việc sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích công ích; đất phi nông nghiệp đã giao cho Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp xã) để sử dụng vào mục đích xây dựng trụ sở Ủy ban nhân dân, các công trình công cộng phục vụ hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, vui chơi, giải trí, chợ, nghĩa trang, nghĩa địa và công trình công cộng khác của địa phương".
Theo đó, Uỷ ban nhân dân cấp xã được sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích công ích; được giao đất phi nông nghiệp để sử dụng vào mục đích xây dựng trụ sở Uỷ ban nhân dân, các công trình công cộng phục vụ hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, vui chơi, giải trí, chợ, nghĩa trang, nghĩa địa và công trình công cộng khác của địa phương.
 |
| Đất công là đất được sử dụng cho mục đích công cộng như: Làm đường xá, cầu cống, công viên, trường học, bệnh viện... Ảnh minh họa |
Mặt khác, khoản 4, điều 132 Luật đất đai 2013 quy định về đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích như sau:
"Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất quản lý, sử dụng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt".
Từ những quy định trên thì Ủy ban nhân dân cấp xã, phường, thị trấn là cơ quan được giao trách nhiệm quản lý quỹ đất công.
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ đất công, Ủy ban nhân dân các tỉnh ban hành các quyết định quy định chi tiết về thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan trong việc quản lý, sử dụng đất công của địa phương. Các địa phương quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của các Sở, ngành, địa phương trong việc quản lý, sử dụng quỹ đất công trên địa bàn theo hướng:
– Ủy ban nhân dân xã được sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích công ích, sử dụng đất phi nông nghiệp để xây dựng các công trình phục vụ mục đích công cộng. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện rà soát, kiểm kê trên thực địa và hồ sơ địa chính để lập danh mục về vị trí, diện tích, loại đất, tình trạng sử dụng các loại đất bao gồm: đất công trình công cộng; đất công ích; đất chưa sử dụng làm cơ sở quản lý chặt chẽ.
– Uỷ ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổng hợp danh mục quỹ đất công của Uỷ ban nhân dân cấp xã để quản lý, sử dụng và gửi về Sở TN&MT theo dõi, quản lý và liên hệ với Sở Tài nguyên và Môi trường lập thủ tục giao đất để quản lý hoặc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Theo Điều 72 Luật Đất đai năm 2013, mỗi địa phương được lập quỹ đất nông nghiệp phục vụ mục đích công ích của địa phương không quá 5% tổng diện tích đất trồng hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản.
Với những địa phương sử dụng vượt quá 5% quỹ đất cho mục đích công ích thì diện tích nằm ngoài 5% đó sẽ được sử dụng để xây dựng hoặc bồi thường cho những hộ gia đình có đất bị thu hồi nhằm xây dựng các công trình công cộng của địa phương hoặc giao cho những cá nhân, hộ gia đình chưa có đất để họ sử dụng để canh tác, sản xuất nông nghiệp.
Theo quy định, đất công ích được Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý, cho thuê và sử dụng vào mục đích công. Do vậy, người dân thuê đất chỉ được phép nuôi trồng thủy sản, sản xuất nông nghiệp và không được phép xây dựng nhà ở.
Nếu người sử dụng vi phạm cố tình xây nhà trên đất công ích sẽ phải nhận mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng và phải khôi phục lại đất như tình trạng ban đầu theo quy định của pháp luật. Trường hợp không thực hiện đúng quy định, người vi phạm sẽ bị cưỡng chế phá dỡ nhà và chịu toàn bộ chi phí cho việc phá dỡ.
Ngoài ra, theo Điều 174 Luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, người chuyển nhượng đất công ích có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Theo Khoản 2 Điều 19 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, người đang quản lý, sử dụng đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn sẽ không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở vàtài sản khác gắn liền với đất. Do vậy, đất công ích sẽ không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 76 Luật Đất đai 2013, khi thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn thì người quản lý, sử dụng đất không được bồi thường về đất.
Mặc dù không được bồi thường về đất nhưng sẽ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có).
Khoản 2 Điều 3 Nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về chi phí đầu tư vào đất còn lại như sau:
Chi phí đầu tư vào đất còn lại là các chi phí mà người sử dụng đất đã đầu tư vào đất phù hợp với mục đích sử dụng đất nhưng đến thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất còn chưa thu hồi hết. Chi phí đầu tư vào đất còn lại gồm toàn bộ hoặc một phần của các khoản chi phí sau:
- Chi phí san lấp mặt bằng;
- Chi phí cải tạo làm tăng độ màu mỡ của đất, thau chua rửa mặn, chống xói mòn, xâm thực đối với đất sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp;
- Chi phí gia cố khả năng chịu lực chống rung, sụt lún đất đối với đất làm mặt bằng sản xuất kinh doanh;
- Chi phí khác có liên quan đã đầu tư vào đất phù hợp với mục đích sử dụng đất.
 |
| Khi thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn thì người quản lý, sử dụng đất không được bồi thường về đất. Ảnh minh họa |
- Có hồ sơ, chứng từ chứng minh đã đầu tư vào đất, gồm:
+ Văn bản, hợp đồng thuê, khoán san lấp mặt bằng, tôn tạo đất đối với đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê, cải tạo đất, chống xói mòn, chống xâm thực, xây dựng, gia cố nền đất làm mặt bằng sản xuất.
+ Văn bản, thanh lý hợp đồng; hóa đơn, chứng từ thanh toán đối với từng khoản chi phí đã đầu tư vào đất.
+ Văn bản, hợp đồng khác có liên quan đến việc đầu tư vào đất được xác lập tại thời điểm đầu tư.
Trường hợp chi phí đầu tư vào đất còn lại không có hồ sơ, chứng từ chứng minh thì UBND căn cứ tình hình thực tế tại địa phương quy định việc xác định chi phí đầu tư vào đất còn lại.
- Chi phí đầu tư vào đất không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước.
- Chi phí đầu tư vào đất còn lại được tính phải phù hợp với giá thị trường tại thời điểm có quyết định thu hồi đất và được xác định theo công thức sau: P=((P1+P2+P3+P4)/T1)xT2
Trong đó:
P: Chi phí đầu tư vào đất còn lại;
P1: Chi phí san lấp mặt bằng;
P2: Chi phí cải tạo làm tăng độ màu mỡ của đất, thau chua rửa mặn, chống xói mòn, xâm thực đối với đất sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp;
P3: Chi phí gia cố khả năng chịu lực chống rung, sụt lún đất đối với đất làm mặt bằng sản xuất kinh doanh;
P4: Chi phí khác có liên quan đã đầu tư vào đất phù hợp với mục đích sử dụng đất;
T1: Thời hạn sử dụng đất;
T2: Thời hạn sử dụng đất còn lại.
Đối với trường hợp thời điểm đầu tư vào đất sau thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất thì thời hạn sử dụng đất (T1) được tính từ thời điểm đầu tư vào đất.
HoREA vừa kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn nguồn vốn bằng cách cho phép nhận cọc khi dự án được thông qua chủ trương đầu tư. Động thái này nhằm giảm gánh nặng tài chính ngắn hạn cho doanh nghiệp bất động sản trong giai đoạn chuẩn bị dự án.
Tỉnh Thái Nguyên vừa công khai danh sách các doanh nghiệp vi phạm pháp luật đất đai, trong đó có TTB Group, Công ty Dũng Minh và Luyện kim đen Thái Nguyên. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến việc chậm tiến độ dự án và không chấp hành quy định sử dụng đất.
Khu công nghiệp số 5 có quy mô khoảng 944,73 ha, được định hướng trở thành khu công nghiệp tổng hợp hiện đại ở phía Nam Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô.
Những diện tích đất có vi phạm về thủ tục hoặc giao không đúng thẩm quyền trước ngày 1/8/2024 hiện đã có cơ chế xem xét cấp Sổ đỏ theo quy định mới. Người sử dụng đất cần nắm rõ các điều kiện về quy hoạch, hạn mức và nghĩa vụ tài chính để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.
Việc bổ sung tổ hợp du lịch giải trí quy mô 1.200ha với điểm nhấn casino và sân golf hứa hẹn tạo cú hích lớn, thu hút dòng vốn đầu tư mạnh mẽ vào thị trường bất động sản Phú Quốc.
Tỉnh Phú Thọ vừa thông qua việc chuyển đổi mục đích sử dụng hơn 70 ha đất rừng để triển khai dự án sân golf có tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng. Bước đi này nhằm đẩy mạnh hạ tầng du lịch nghỉ dưỡng trên địa bàn, đồng thời thu hút dòng vốn đầu tư mới vào phân khúc bất động sản thể thao cao cấp của tỉnh.
TP Hà Nội vừa dự kiến cung ứng khoảng 27.000 căn nhà ở xã hội ra thị trường trong năm 2026 nhằm nhanh chóng giải tỏa áp lực nhà ở cho người dân thu nhập thấp. Với việc quyết liệt đẩy nhanh tiến độ tại nhiều dự án trọng điểm, đây sẽ là nguồn cung NOXH kỷ lục, góp phần tạo lập sự bền vững và hạ nhiệt mặt bằng giá bất động sản tại khu vực Thủ đô.
Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa, do liên danh Công ty CP Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group), Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long và Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời làm chủ đầu tư, đang từng bước hoàn thiện các thủ tục để triển khai trên bán đảo Bình Quới, TP HCM.
UBND tỉnh Gia Lai vừa chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió Ia Le 2 (thuộc Cụm Nhà máy điện gió Ia Le) với tổng vốn 1.468 tỷ đồng.
Dự án Khu nhà ở xã hội Á Lữ, phường Đa Mai, tỉnh Bắc Ninh sẽ cung cấp số lượng căn hộ dự kiến khoảng 561 căn hộ, diện tích từ 67m2 - 76m2, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 1.004 người.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 3530/QĐ-UBND về việc giao 6.490 m2 đất trúng đấu giá cho Công ty Cổ phần Phát triển nhà Haland để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở thấp tầng tại ô đất ký hiệu CT thuộc Khu tái định cư 8,5 ha, phường Phú Diễn.
UBND tỉnh Cao Bằng vừa có tờ trình gửi Bộ Xây dựng đề nghị tự lập quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Cao Bằng với quy mô 500 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 9.200 tỷ đồng để dùng chung cho cả mục đích dân dụng lẫn quân sự.
Chi tiết phương án quy hoạch cải tạo khu tập thể cũ Trương Định (Hà Nội) vừa được công bố với thiết kế 2 khối nhà cao tối đa 30 tầng nổi và 3 tầng hầm. Dự án sẽ cung cấp khoảng 1.065 căn hộ mới, đáp ứng quy mô dân số gần 2.400 người.
Tin BĐS ngày 16/7: Hà Nội phê duyệt dự án tu bổ, xử lý ô nhiễm sông Nhuệ hơn 75.000 tỷ đồng; Giá căn hộ, nhà phố TP HCM thấp hơn Hà Nội gần 50%;... là những thông tin nổi bật về thị trường bất động sản hôm nay.
TP Hà Nội sẽ thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại 126 xã, phường, đồng thời đẩy nhanh số hóa hồ sơ đất đai và cắt giảm mạnh thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Mới đây, tỉnh Thanh Hoá vừa ban hành quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư khu công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng (xã Sao Vàng) có diện tích 537 ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.255 tỷ đồng.
Thông tin mới nhất từ Bộ Xây dựng, đề xuất "sở hữu chung cư có thời hạn" đã được đưa ra khỏi nội dung của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.
Trị giá hơn 2.600 tỷ đồng với quy mô 6 làn xe chạy dọc bờ vịnh Cửa Lục, dự án đường bao biển nối từ cầu Bãi Cháy đến cầu Bang vừa chính thức được khởi công. Công trình hạ tầng trọng điểm này được kỳ vọng sẽ kích hoạt làn sóng đầu tư đô thị và nâng tầm giá trị bất động sản khu vực.
Thái Nguyên sẽ hỗ trợ xây dựng mới loại hình nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay) tại các khu, điểm du lịch, tối đa không quá 200 triệu đồng/1 homestay.
Bộ Xây dựng vừa có quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó mạng lưới đường bộ cao tốc được quy hoạch 46 tuyến, tổng chiều dài khoảng 10.106km.
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?
