Vụ án kẹo rau củ Kera: Hoa hậu Thùy Tiên, Hằng Du Mục, Quang Linh Vlogs lĩnh 2 năm tù, từ KOLs đến vòng lao lý

Theo HĐXX, có đủ căn cứ để xác định thực phẩm bổ sung SuperGreens Gummies (tên thường gọi là “kẹo Kera”) là sản phẩm của Công ty Chị Em Rọt đăng ký nhãn hiệu, đứng tên trên bản tự công bố sản phẩm và do Công ty Asia sản xuất theo Hợp đồng gia công và đóng gói được ký kết giữa Công ty Chị Em Rọt với Công ty Asia.

Khi đưa sản phẩm ra thị trường các bị cáo biết rõ hàm lượng chất xơ trong một viên kẹo Kera rất thấp, chỉ chiếm tỷ lệ 0,935%/01 viên kẹo, không có nhiều tác dụng bổ sung chất xơ cho người kén ăn rau.

Biết rõ Công ty Asia không có vùng nguyên liệu đạt chuẩn Vietgap; không biết nguồn gốc, thành phần nguyên liệu được sử dụng để sản xuất và hoàn toàn không có bằng chứng khoa học hay căn cứ để xác định “1 viên kẹo bằng một đĩa rau", nhưng vẫn ban hành bản tự công bố sản phẩm, trong đó có 10 loại bột rau, củ, quả chiếm tỷ lệ 28,13%.

Thực tế, kết quả kiểm định cho thấy trong sản phẩm chứa chất Sorbitol, hàm lượng sorbitol trung bình là: 33,8%. Sorbitol thuộc nhóm thuốc nhuận tràng có tác dụng tăng tiết mật và nhuận mật, kích thích nhu động ruột và tiết dịch vị, được chỉ định sử dụng điều trị đầy bụng, chậm tiêu, buồn nôn... Những chất Sorbitol không được ghi trên nhãn sản phẩm và bản tự công bố sản phẩm của Công ty Cổ phần tập đoàn Chị Em Rọt.

Cụ thể, bị cáo Lê Tuấn Linh với vị trí là Giám đốc Công ty Chị Em Rọt trực tiếp ký kết hợp đồng gia công và đóng gói với Công ty Asia là người chịu trách nhiệm về hàng hóa trong hồ sơ công bố sản phẩm; chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm do mình kinh doanh; trách nhiệm toàn bộ về quy cách, phẩm chất, nội dung bao bì của sản phẩm gia công...

Ngoài ra, bị cáo Linh còn chỉ đạo xây dựng và duyệt các nội dung giới thiệu, quảng bá sai sự thật về nguyên liệu, công dụng của sản phẩm kẹo Kera đến người tiêu dùng trên các nền tảng mạng xã hội, với mục đích bán sản phẩm thu lợi bất chính.

Đối với bị cáo Lê Thành Công (cổ đông sáng lập Công ty Chị Em Rọt) là người trực tiếp lên ý tưởng, trao đổi, thỏa thuận việc sản xuất kẹo Kera với Nguyễn Phong (Công ty Asia Life). Tiếp nhận thông tin từ Nguyễn Phong, sau đó truyền đạt lại cho Lê Tuấn Linh, Nguyễn Thị Thái Hằng, Phạm Quang Linh và Nguyễn Thúc Thùy Tiên xây dựng kịch bản, đưa ra các các thông tin gian dối về nguyên liệu, công dụng sản phẩm kẹo Kera trên các nền tảng mạng xã hội.

Còn các bị cáo Nguyễn Thị Thái Hằng cùng Phạm Quang Linh, Nguyễn Thúc Thùy Tiên là các KOLs, là chủ sở hữu kẹo Kera, đã có hành vi lợi dụng là người nổi tiếng, có ảnh hưởng trên mạng xã hội, dàn dựng kịch bản, quay video quảng cáo, giới thiệu, livestream bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội, đưa ra các hình ảnh trực quan sinh động thể hiện kẹo Kera được làm từ 10 loại rau củ tự nhiên, sai sự thật, phóng đại công dụng của sản phẩm... làm người tiêu dùng tin tưởng, quyết định mua sản phẩm để tăng doanh thu bán hàng.

Kết quả, trong 6 lần livestream trên các nền tảng mạng xã hội, các bị cáo đã bán được 129.617 hộp kẹo Kera cho 56.385 khách hàng, thu được số tiền hơn 17 tỉ đồng. Sau khi trừ 5 tỉ đồng mà Công ty Chị Em Rọt đã chuyển cho Công ty Asia Life thì các bị cáo đã thu lợi bất chính 12 tỉ đồng.

Theo HĐXX, hành vi phạm tội của các bị cáo là nghiêm trọng và nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế trong hoạt động kinh doanh thương mại, mà còn xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp về tài sản, quyền lợi ích hợp pháp người tiêu dùng được pháp luật hình sự bảo vệ, gây mất niềm tin người tiêu dùng, sự ổn định thị trường và trật tự xã hội.

"Các bị cáo là người có đầy đủ khả năng nhận thức về hậu quả do hành vi trái pháp luật mình gây ra, nhưng với động cơ tư lợi, vẫn bất chấp sự nghiêm cấm nhà nước, lợi dụng là người có uy tín, ảnh hưởng, nổi tiếng trên mạng xã hội, bàn bạc, chuẩn bị, dàn dựng kịch bản, thông tin gian dối để lừa dối trên 50.000 khách hàng, với lỗi cố ý trực tiếp để thu lợi đặc biệt lớn" - HĐXX nhận định.

Theo HĐXX, các thủ đoạn và phương thức thực hiện hành vi phạm tội trong vụ án cho thấy nhiều lỗ hổng trong công tác quản lý nhà nước về sản xuất – kinh doanh thực phẩm và quảng cáo trực tuyến.

Luật An toàn thực phẩm 2010 và Nghị định 15/2018 cho phép doanh nghiệp tự công bố và tự chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm. Quy định này tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng lại thiếu cơ chế sàng lọc và hậu kiểm, không quy định rõ trách nhiệm cơ quan tiếp nhận hồ sơ.

Hệ quả là nhiều sản phẩm chỉ “đăng ký cho có” nhưng chưa đảm bảo chất lượng vẫn được đưa ra thị trường – như trường hợp kẹo Kera.

HĐXX cũng chỉ ra hiện chưa có khung pháp lý riêng cho thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung. Nhóm sản phẩm này vẫn đang được quản lý như thực phẩm thông thường, trong khi nhiều sản phẩm lại được quảng bá gần giống thuốc nhằm né yêu cầu thử nghiệm lâm sàng và cấp phép lưu hành.

Theo HĐXX, cơ chế tự công bố khiến chất lượng sản phẩm trước khi lưu thông không được thẩm định độc lập. Doanh nghiệp không bắt buộc phải kiểm nghiệm đầy đủ hàm lượng, tính năng, tác dụng. Cơ quan chức năng chỉ tiếp nhận hồ sơ trên giấy tờ và kiểm tra tính hợp lệ, không thẩm định nội dung.

Cũng từ kẽ hở này, nhiều đơn vị chỉ kiểm nghiệm một vài chỉ tiêu, thậm chí thông đồng với phòng kiểm nghiệm để mua bán phiếu thử nghiệm nhằm hợp thức hóa hồ sơ.

HĐXX nhận định việc quản lý quảng cáo, bán hàng trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử gặp nhiều khó khăn do tính ẩn danh, xuyên biên giới. Nhiều sản phẩm có tính chất “đa công dụng”, khó phân định cơ quan quản lý chuyên ngành.

Về số tiền thu lợi bất chính là trên 12 tỉ đồng, HĐXX xét thấy các bị cáo thực hiện quảng cáo, bán sản phẩm là vi phạm pháp luật.

Do đó, khoản chi phí 7 tỉ đồng gồm: chi phí lưu kho, bảo quản, quảng cáo trên sàn TikTok, Facebook không được trừ vào số tiền thu lợi bất chính. Tòa tuyên buộc các bị cáo có trách nhiệm liên đới nộp lại số tiền thu lợi bất chính là 12 tỉ đồng.

Về các tình tiết tăng nặng, các bị cáo không bị áp dụng tình tiết tăng nặng.

Về tình tiết giảm nhẹ, các bị cáo có nhân thân tốt, đều chưa có tiền án, tiền sự, bị xét xử lần đầu.

Tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa, có thái độ khai báo thành khẩn, thể hiện sự ăn năn hối cải.

Ngoài ra, các bị cáo có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khác như: Có nhiều đóng góp tích cực xã hội, các hoạt động thiện nguyện, được tặng thưởng nhiều giấy khen, thư cảm ơn của các ngành, các cấp, các tổ chức, tự nguyện tác động gia đình nộp tiền khắc phục hậu quả...

×