CPI Mỹ giảm mạnh hơn dự báo, thị trường kỳ vọng Fed chưa vội tăng lãi suất

Theo số liệu được Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 14/7, CPI của nước này tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 4,2% của tháng 5 và thấp hơn dự báo 3,8% của các chuyên gia kinh tế. Trên cơ sở tháng, so với tháng 5, CPI của Mỹ trong tháng 6 giảm 0,4%, đánh dấu lần đầu tiên chỉ số này ghi nhận mức giảm theo tháng kể từ năm 2020.

Động lực chính giúp lạm phát hạ nhiệt là giá năng lượng giảm mạnh trong tháng 6. Giá xăng tại Mỹ giảm 9,7% so với tháng trước, bù đắp cho mức tăng của giá thực phẩm và nhà ở. Trong khi đó, lạm phát lõi - không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng - tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng xu hướng này có thể chỉ mang tính tạm thời khi giá dầu đang tăng trở lại do căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang. Sau các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran và việc Tehran tuyên bố đóng eo biển Hormuz, giá dầu đã bật tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại áp lực lạm phát có thể quay trở lại trong những tháng tới.

Trong bài phát biểu chuẩn bị cho các phiên điều trần riêng biệt trước Quốc hội trong tuần này, Chủ tịch Fed Kevin Warsh tiếp tục phát đi thông điệp cứng rắn về lạm phát, đồng thời nhấn mạnh sức mạnh của kinh tế Mỹ và những lợi ích từ làn sóng đầu tư doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

"Ngày hôm nay, chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt của lịch sử. Tất cả chúng ta có trách nhiệm nắm bắt thời khắc này", ông Warsh nói. Chủ tịch Fed điều trần trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện vào ngày 14/07 và Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào ngày 15/07.

"Mục tiêu số một của Fed là điều hành chính sách tiền tệ đúng đắn, hoặc gần đúng nhất có thể. Đó là mục tiêu rõ ràng và không thay đổi của chúng tôi, là ngôi sao dẫn đường", ông nói thêm. "Và nếu chúng tôi điều hành chính sách đúng, và chúng tôi sẽ làm được, làn sóng lạm phát trong 5 năm qua sẽ trở thành chuyện của quá khứ".

Những phát biểu trên được đưa ra chỉ 2 tháng sau khi ông Warsh bắt đầu nhiệm kỳ Chủ tịch Fed. Theo quy định, người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ phải xuất hiện trước Quốc hội 2 lần mỗi năm để trình bày báo cáo chính sách tiền tệ và trả lời câu hỏi của các nhà lập pháp.

Ông Warsh tiếp quản Fed trong bối cảnh lạm phát đã liên tục vượt mục tiêu 2% kể từ năm 2021. Trong phiên điều trần phê chuẩn hồi đầu năm, ông từng gọi lạm phát là "một sự lựa chọn", đồng thời nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kéo giảm chi phí sinh hoạt trong cuộc họp báo đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed.

Tương tự người tiền nhiệm Jerome Powell, ông Warsh cho rằng lạm phát dai dẳng ở mức cao đã "tạo ra gánh nặng quá mức đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ", khi chi phí tăng trên diện rộng. Đợt tăng gần đây phần lớn đến từ giá năng lượng leo thang.

"Dù biến động giá hàng tháng là điều không thể tránh khỏi, đặc biệt trong một thế giới bất ổn, lạm phát cơ bản trong dài hạn phần lớn được quyết định bởi chính sách tiền tệ", ông nói. "Các thành viên trong Ủy ban của chúng tôi không chấp nhận tình trạng lạm phát cao kéo dài. Chúng tôi cùng chia sẻ cam kết kiên quyết khôi phục sự ổn định giá cả".

Về bức tranh kinh tế rộng hơn, Chủ tịch Fed cho biết nền kinh tế Mỹ "đang tăng trưởng với tốc độ vững chắc và cho thấy khả năng chống chịu trước những diễn biến gần đây".

Ông đặc biệt nhấn mạnh đầu tư của doanh nghiệp, gọi đây là "đặc điểm nổi bật nhất" của môi trường kinh tế hiện nay.

"Tốc độ đầu tư nhanh chóng, và dường như còn đang tăng tốc, phần lớn phản ánh việc xây dựng các trung tâm dữ liệu và nhu cầu khổng lồ đối với thiết bị, phần mềm liên quan đến AI để lấp đầy các cơ sở này", ông Warsh nói.

"Chúng ta chưa biết nền kinh tế sẽ hưởng lợi đến mức nào từ làn sóng xây dựng hạ tầng AI", ông nói thêm. "Tuy nhiên, dường như không thể tránh khỏi việc thứ ngày nay được gọi là 'đầu tư AI' sẽ sớm đơn giản chỉ được gọi là 'đầu tư'".

Ông Warsh trước đây từng cho rằng sự bùng nổ năng suất nhờ AI sẽ tạo ra tác động giảm lạm phát. Tuy nhiên, quan điểm này đang bị một số nhà kinh tế và ngay cả các đồng nghiệp của ông tại Fed đặt dấu hỏi.

Ở một diễn biến khác, ông Warsh cung cấp thêm thông tin về 5 nhóm công tác được thành lập để tiến hành cuộc rà soát toàn diện hoạt động của Fed. Các nhóm sẽ xem xét hoạt động truyền thông, công nghệ, bảng cân đối kế toán, dữ liệu kinh tế mà Fed sử dụng và cách ngân hàng trung ương đánh giá lạm phát.

Theo ông, các nhóm công tác này là một phần của "chương mới tại Cục Dự trữ Liên bang", tiếp nối kế hoạch "thay đổi chế độ" mà ông từng đề cập trong một cuộc phỏng vấn với CNBC vào năm ngoái.

Tuy nhiên, nếu trước đây ông Warsh từng chỉ trích những "người đương nhiệm" tại Fed về các vấn đề mang tính thể chế, Chủ tịch Fed đã thể hiện giọng điệu hòa giải hơn kể từ khi nhậm chức.

"Thật vinh dự khi được trở lại Fed và một lần nữa làm việc với rất nhiều con người tài năng, tận tụy mà tôi may mắn được gọi là đồng nghiệp", ông nói.

Theo giới phân tích, khả năng Fed nâng lãi suất trong cuộc họp ngày 28-29/7 đã giảm từ khoảng 40% xuống còn 13%, dù thị trường vẫn cho rằng khả năng tăng lãi suất vào cuộc họp tháng 9 là khá lớn.

Phản ứng trước thông tin trên, đồng USD suy yếu so với các đồng tiền chủ chốt, trong khi thị trường chứng khoán Phố Wall diễn biến trái chiều. Khoảng 20 phút sau khi mở cửa phiên giao dịch 14/7, chỉ số S&P 500 tăng 0,3% lên mức 7.534,54 điểm, trong khi chỉ số Nasdaq tăng 0,5% lên mức 26.011,25 điểm nhờ số liệu lạm phát tích cực cùng kết quả kinh doanh khả quan của nhóm ngân hàng lớn. Trong khi đó, chỉ số Dow Jones chịu sức ép do cổ phiếu IBM lao dốc hơn 20% sau khi tập đoàn này hạ triển vọng lợi nhuận quý II.

Trên thị trường “vàng đen”, giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh. Giá dầu Brent có thời điểm vượt 87 USD/thùng, tăng khoảng 5% trong phiên sau khi đã tăng hơn 9% ở phiên trước đó. Theo giới phân tích, nguy cơ gián đoạn nguồn cung do giao tranh tại Trung Đông và lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz sụt giảm đang tạo áp lực tăng đối với giá năng lượng.

×