Có hiện tượng ép buộc mua bảo hiểm qua ngân hàng, cần nâng cao tính minh bạch, đảm bảo quyền lợi cho người mua

Trình bày tờ trình dự án Luật tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, dự án Luật được đề xuất theo trình tự, thủ tục rút gọn để giải quyết các vấn đề cấp bách, phát sinh trong thực tiễn.

Việc sửa Luật lần này nhằm cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm; đơn giản hóa thủ tục hành chính và tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc cấp thiết cần sửa đổi.

Quan điểm xây dựng Luật nhấn mạnh việc bảo đảm bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh, thời gian giải quyết của các thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ.

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày cho biết, Thường trực Uỷ ban cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Luật và đề nghị chỉ sửa đổi bổ sung những vấn đề cấp bách để tháo gỡ điểm nghẽn của thị trường bảo hiểm.

Báo cáo cũng tán thành việc trình Quốc hội thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ 10 nhưng yêu cầu làm rõ tính cấp bách để áp dụng quy trình rút gọn.

Cơ quan chủ trì thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ rà soát các quy định về kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro, ký quỹ, thu hồi giấy phép để chuyển đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm mà vẫn đảm bảo an toàn thị trường.

Về nguyên tắc hoạt động của đại lý bảo hiểm, đề nghị làm rõ lý do sửa đổi, đánh giá kỹ tác động của việc cho phép đại lý bán chéo bảo hiểm sức khỏe giữa các doanh nghiệp cùng tập đoàn để phòng ngừa xung đột lợi ích và rủi ro quản lý.

Ngoài ra, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, cần làm rõ phạm vi kiểm tra chuyên ngành để tránh khoảng trống pháp lý so với thanh tra trước đây và đảm bảo nguyên tắc chỉ thanh tra, kiểm tra mỗi năm một lần đối với doanh nghiệp (trừ trường hợp vi phạm rõ ràng).

Tham gia góp ý kiến, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy nhất trí cao với sự cần thiết phải ban hành luật nhằm cắt giảm thủ tục, đơn giản hóa thủ tục hành chính với hoạt động kinh doanh bảo hiểm, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp, đẩy mạnh phân cấp phân quyền...

Dù vậy, liên quan tới quy định về thanh tra hoạt động kinh doanh bảo hiểm, Dự thảo Luật đề xuất thay thế "thanh tra" thành "kiểm tra", đồng nghĩa là sẽ bỏ thanh tra chuyên ngành, mà chỉ kiểm tra chuyên ngành. Đại biểu băn khoăn đặt câu hỏi, liệu việc bỏ hoàn toàn thanh tra chuyên ngành với lĩnh vực bảo hiểm có dẫn đến khoảng trống trong quản lý, giám sát hoạt động của lĩnh vực này.

Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải lại nêu thực tế vướng mắc hiện nay của đa số người dân khi ký kết hợp đồng bảo hiểm. Đó là hợp đồng mẫu của doanh nghiệp bảo hiểm hiện rất dày, có nhiều điều khoản phức tạp. Nhiều người dân mặc dù ký hợp đồng mua bảo hiểm nhưng không thể hiểu hết các điều khoản, đặc biệt là các quy định về loại trừ trách nhiệm bảo hiểm. Nhiều người dân khi ký hợp đồng bảo hiểm không được tư vấn kỹ, khi gặp rủi ro thì việc chi trả quyền lợi gặp rất nhiều khó khăn.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ quy trình tư vấn, hướng dẫn của đại lý, quy định trách nhiệm giải thích hợp đồng để người dân nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ và rủi ro trước khi ký kết. 

Tiếp thu, giải trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận khẳng định, lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm có phạm vi ảnh hưởng rất rộng đến mọi người dân tham gia. Bộ Tài chính sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến, nhất là về bảo đảm quyền lợi người tham gia và doanh nghiệp bảo hiểm, vì đây là lĩnh vực ảnh hưởng rộng, đồng thời cũng là kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế. 

Về hợp đồng bảo hiểm, lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, ngay cả cơ quan soạn thảo cũng băn khoăn việc hợp đồng bảo hiểm rất dài và rất nhiều nội dung. Bộ Tài chính và cơ quan quản lý bảo hiểm đang kiểm soát để hạn chế mức thấp nhất việc doanh nghiệp lợi dụng cơ chế chính sách khiến người dân không nắm được các điều khoản hợp đồng.

Hiện tại, Bộ Tài chính đã quy định yêu cầu doanh nghiệp phải tư vấn minh bạch, ghi âm và lưu lại quá trình tư vấn. Ngoài ra, Bộ cũng yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm xây dựng bản tài liệu rút gọn của hợp đồng, tóm tắt các nội dung chính cần lưu ý trước khi ký kết. Quy định này đã có trong các văn bản hướng dẫn thi hành và sẽ được kiểm tra việc thực hiện trong thời gian tới, nhằm đảm bảo mỗi hợp đồng bảo hiểm đều rõ ràng, minh bạch, không gây thiệt thòi cho người dân.   

Theo Thứ trưởng, thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát và “lắng nghe người dân nhiều hơn”, nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lợi dụng quy định để trục lợi hoặc gây thiệt cho khách hàng.

Mặc dù vậy, Thứ trưởng cũng thừa nhận, thực tế vẫn còn tình trạng một số người dân bức xúc vì bị ép buộc mua bảo hiểm thông qua hệ thống ngân hàng hoặc đại lý tư vấn không minh bạch. Bộ Tài chính sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời lắng nghe phản ánh dư luận, doanh nghiệp nào để xảy ra tình trạng này nhiều sẽ bị phân loại để giám sát chặt hơn.

×