Khi Bộ GD&ĐT công bố phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay, nhiều chuyên gia đã dự báo rằng, do không còn tình trạng "mưa điểm 10" như năm ngoái, nên sẽ không còn tình trạng 30 điểm mới trúng tuyển đại học nữa. Tuy nhiên, thực tế điểm trúng tuyển khiến nhiều người cảm thấy sốc.
Năm nay, nhiều nhóm ngành có điểm chuẩn cao
Độ tin cậy, hiệu lực của kỳ thi?
PGS.TS. Trần Thành Nam, Chủ nhiệm Khoa Các khoa học giáo dục (Trường ĐH Giáo dục, ĐHQG Hà Nội) đã có nhiều chia sẻ về mức điểm chuẩn đại học năm 2022, khi có ngành điểm trúng tuyển "chạm trần" 29,95.
Theo PGS.TS. Trần Thành Nam, việc nhiều ngành học có điểm chuẩn cao "gây sốc" như thế này sẽ gây lo lắng trong xã hội về sự công bằng của như phương thức xét tuyển. Ví dụ, sẽ có rất nhiều thí sinh thi tốt nghiệp THPT không đạt được 29,95 để đỗ vào ngành học này, nhưng đã đỗ sớm vào chính ngành đó do tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và có giải.
Điểm chuẩn quá cao cũng gây ra sự quan ngại về độ tin cậy, hiệu lực của kỳ thi, hay độ phân hóa của đề thi. Liệu những em có điểm chuẩn cao như vậy năng lực thực có tương ứng không? Các em có theo học được và ra trường có trở thành những người tạo dấu ấn trong lĩnh vực nghề nghiệp của mình như thế hệ trước chỉ đỗ vào trường với 17-18 điểm hay không?
Điểm chuẩn quá cao cũng tạo ra những dư luận trái chiều về lợi ích của việc tổ chức kỳ thi này quá nhỏ, khi 98-99% đỗ tốt nghiệp THPT nhưng cần 29,95 điểm mới đỗ đại học với một số ngành, để so với những căng thẳng tâm lý và tốn kém xã hội mà kỳ thi gây ra.
PGS.TS. Trần Thành Nam
Ông Trần Thành Nam cho rằng, mục tiêu của việc thi tốt nghiệp THPT theo cách như hiện nay không còn phù hợp để xét tuyển đại học nữa.
Kỳ thi này được thiết kế để đánh giá theo các yêu cầu cần đạt và chuẩn đầu ra theo Chương trình giáo dục phổ thông bậc THPT. Điểm số đạt được chỉ là mức sàn, mức tối thiểu để công nhận tốt nghiệp THPT, chứ không phải là một đề thi tìm kiếm tinh hoa và các năng lực đặc biệt phù hợp với những ngành học chuyên biệt ở bậc đại học.
Vì vậy, đề thi chỉ tập trung vào những kiến thức cơ bản, không có tính phân hóa cao. Đạt điểm tối đa ở những tổ hợp thi này chưa chắc đã phản ánh hết mức năng lực của thí sinh.
Thứ hai, nhiều trường cũng không còn quá tin tưởng vào điểm thi tốt nghiệp THPT nên đã phân bổ nhiều chỉ tiêu cho các phương án xét tuyển khác, như: Thành tích tham gia kỳ thi quốc tế hoặc học sinh giỏi quốc gia, khoa học kỹ thuật quốc gia, các giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh; hoặc các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS 6.0 trở lên, TOEFL iBT 60, Cambridge English Qualifications 169, SAT 1200, ACT 25 điểm. Nếu sử dụng chứng chỉ tiếng Pháp, thí sinh cần có DELF B1, TCF 300; tiếng Trung HSK 4 (từ 270 trở lên); tiếng Hàn Topik 3; tiếng Nhật N3.
Nhiều trường như ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế quốc dân chỉ tuyển 30-40% chỉ tiêu dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT.
Vì chỉ tiêu tuyển ít, nhiều trường phải tăng điểm chuẩn lên, bởi chỉ cần hạ 0,25 điểm thôi cũng sẽ có đến vài trăm học sinh trúng tuyển và nhà trường sẽ bị phạt vì vượt chỉ tiêu. Cũng có trường hợp có ngành được phân chỉ tiêu quá ít, đào tạo thì lỗ, nên cơ sở giáo dục chủ động tăng điểm để thí sinh không đỗ được.
Một nguyên nhân nữa dẫn đến việc điểm thi tiếp tục cao trong những năm tới, đó là chúng ta vẫn đặt nặng thành tích, vẫn coi việc học là để ứng thí, học để phục vụ cho các kỳ thi. Giáo viên dạy giỏi cũng đồng nghĩa với việc luyện thi giỏi.
Có bao nhiêu thầy, cô giáo vẫn đang hằng năm sưu tầm tất cả các đề thi để luyện cho học trò của mình? Năm nay, khi nhận kết quả thi, có bao nhiêu thầy, cô vẫn thấy tự hào vì điểm thi tốt nghiệp của học trò mình cao gần tuyệt đối? Bao nhiêu lãnh đạo các trường ĐH vẫn tự hào báo cáo điểm trúng tuyển vào các ngành học của trường cao ấn tượng hơn năm trước.
"Nói một cách khác, khi tất cả chúng ta muốn thành tích, chúng ta sẽ có thành tích. Chỉ có điều, thành tích đó có thể không tương xứng với năng lực của người học mà chúng ta tìm kiếm", PGS.TS. Trần Thành Nam chia sẻ.
Thêm một điều đáng buồn, một trong những nguyên nhân dẫn đến điểm chuẩn cao năm nay là rất nhiều thí sinh đã cố tình khai sai đối tượng ưu tiên, khiến điểm của các em lại thêm phần "chót vót".
Là một nhà tâm lý, thường xuyên soạn các bài trắc nghiệm đánh giá chỉ số IQ cho trẻ, PGS.TS. Trần Thành Nam cho biết, mặc dù các câu hỏi trong bài trắc nghiệm IQ phải bảo mật, nhưng từ năm 1972, người ta phát hiện hiệu ứng Flynn, có nghĩa là cứ khoảng 5-10 năm thì điểm IQ của đứa trẻ đo bằng trắc nghiệm đó tăng 3-5 điểm. Lý do là vì con người ngày càng tiếp cận với tri thức nhiều hơn, nên thông minh và vì họ ngày càng quen hơn với các dạng bài tập đánh giá IQ.
Tương tự, nếu ngân hàng câu hỏi trong đề thi của chúng ta truyền thống, cũ kỹ và không được thay mới liên tục thì qua thời gian, độ khó của chúng ngày càng giảm xuống và học sinh ngày càng đạt điểm cao hơn.
Cùng với đó, nếu tất cả các dạng đề đều được công khai, mọi người đều có thể lấy xuống để luyện, thì học sinh sẽ đạt được điểm cao, không phải vì năng lực tốt, mà vì được luyện... quen tay.
Điều này cũng đã từng xảy ra với kỳ thi TOEFL và GRE của các du học sinh học ở Mỹ trước đây. Điểm số của các thí sinh Trung Quốc luôn cao áp đảo vì họ được luyện kỹ thuật chiến lược làm bài và các từ khóa trọng tâm. Tuy nhiên, kết quả học tập của những sinh viên có điểm đầu vào cao sau đó không xuất sắc bằng sinh viên các quốc gia khác.
Một nguyên nhân khác ảnh hưởng đến tình trạng có ngành điểm cao "chót vót" đến 29,95 điểm, có ngành lại "tuột dốc không phanh" như logistics và quản lý chuỗi cung ứng của ĐH Giao thông vận tải TPHCM giảm 10,1 điểm so với năm 2021 xuống còn 17 điểm, hay ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa (cũng của trường này) giảm 10,4 điểm so với năm 2021 xuống còn 15 điểm... là do công tác phân tích dự báo nhu cầu và tâm lý của người học chưa tốt, "loạn" thông tin tư vấn hướng nghiệp.
Tăng chỉ tiêu lên cao quá mức
Do phân tích dự báo nhu cầu tâm lý của người học chưa tốt nên nhiều trường chỉ căn cứ vào mức điểm và số lượng người đăng ký của năm trước để tăng chỉ tiêu lên cao quá mức (ví dụ chương trình logistics đã tăng chỉ tiêu tuyển sinh từ 1.600 lên 5.000) mà không cân nhắc đến rất nhiều chương trình mới hấp dẫn khác được các cơ sở giáo dục đại học mở ra cho thí sinh năm nay.
Các chương trình liên kết đào tạo quốc tế đang hút rất nhiều thí sinh muốn du học trong nước với một chương trình chất lượng quốc tế mà các trường không tính tới.
Bên cạnh đó, rất nhiều chương trình về bản chất là quảng bá tuyển sinh của các trường, nhưng lại xuất hiện dưới cái tên tư vấn hướng nghiệp, khiến cho thí sinh bị ấn tượng sai lầm về các ngành nghề hot.
Nhiều chuyên gia cũng nói chuyện trên mạng xã hội và các cơ quan truyền thông báo chí về hướng nghiệp, nhưng không dựa trên số liệu phân tích cụ thể nào, mà chỉ kết luận "tôi nghĩ là", "tôi cho là", khiến thí sinh lầm lẫn.
Ông Trần Thành Nam cho biết, khi hỏi chuyện một số thí sinh, ông được biết, các em đổi lựa chọn đăng ký nguyện vọng 1 sau khi nghe thầy này nói, hoặc nghe chuyên gia kia tư vấn và em thấy rất hợp với bản thân mình. Tuy nhiên, "khi tôi hỏi em có tìm hiểu kỹ về chương trình đào tạo ngành đó không, có đọc đề án tuyển sinh của trường chưa, có biết số lượng chỉ tiêu tuyển theo từng phương thức vào ngành mà em mong muốn không... thì thí sinh hoàn toàn không biết tất cả những nội dung này".
Chính vì vậy, rất nhiều thí sinh bị ấn tượng sai, thay đổi quyết định chọn nguyện vọng vào các ngành hot, trong khi hoàn toàn không ý thức được về số chỉ tiêu tuyển cho ngành đó ra sao.
Phải cải tiến đề thi, phương thức thi
Theo PGS.TS. Trần Thành Nam, cần cân nhắc một cách cẩn trọng và có quyết định sớm về việc có nên dùng điểm thi tốt nghiệp THPT để làm tiêu chí xét tuyển đại học nữa hay không?
Nếu vẫn tiếp tục thì phải cải tiến đề thi, phương thức thi thế nào để tránh hiệu ứng Flynn đã nói ở trên. Làm thế nào để bài thi phải phân hóa hơn, ví dụ như bài thi sẽ chấm theo phổ điểm 100 thay cho 10.
Bên cạnh đó, nên để cho các trường tự chủ tuyển sinh bằng các bài thi năng lực riêng, có thể tiến hành theo các cụm trường phân theo ngành/nhóm ngành. Ví dụ, nhóm ngành sức khỏe, nhóm ngành giáo dục, nhóm ngành khoa học kỹ thuật sẽ thi theo các bài đánh giá chung. Vấn đề là phải giải trình được là các tiêu chí của bài đánh giá phù hợp với phẩm chất, năng lực của vị trí việc làm tương ứng với chương trình đào tạo.
Thêm vào đó, ngành giáo dục cần tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng các trung tâm khảo thí độc lập, tách thi ra khỏi tuyển.
Và rất cần tiếp tục đấu tranh với chủ nghĩa thành tích, đấu tranh chống lại văn mẫu, chống lại kiểu dạy luyện thi, hướng tới học thật, thi thật, nhân tài thật.
Cuối cùng, theo ông Trần Thành Nam, công tác giáo dục hướng nghiệp bài bản và từ cấp THCS, tổ chức trải nghiệm nghề nghiệp cho học sinh thật đa dạng kết hợp với gia đình và công tác tư vấn hướng nghiệp phải được triển khai, kiểm soát một cách nghiêm túc. Hướng tới các chuyên gia tư vấn hướng nghiệp cũng phải được cấp phép, việc phân tích xu hướng, dự báo nhu cầu thị trường lao động phải dựa trên phân tích dữ liệu lớn.
Ngày càng nhiều nhà đầu tư Hà Nội dịch chuyển dòng tiền về thị trường bất động sản phía Bắc TP HCM - nơi được hưởng lợi từ làn sóng phát triển hạ tầng và mở rộng không gian đô thị. Trong bối cảnh đó, Khu đô thị sinh thái Chánh Mỹ (HUD Chánh Mỹ) đang trở thành một trong những dự án được giới đầu tư phía Bắc đặc biệt quan tâm nhờ hội tụ nhiều lợi thế về vị trí, không gian sống và mặt bằng giá hấp dẫn.
Với đường bờ biển dài hơn 3.200 km, Việt Nam sở hữu hàng trăm bãi biển mang vẻ đẹp đa dạng, từ những dải cát trắng mịn, làn nước trong xanh đến những vịnh biển hoang sơ giữa núi rừng. Theo gợi ý từ chuyên trang du lịch Lonely Planet, dưới đây là 10 bãi biển đẹp du khách quốc tế không nên bỏ lỡ trong mùa du lịch hè tại Việt Nam.
Chính phủ yêu cầu người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương đổi mới tư duy, cách làm, đặt quyết tâm cao nhất để đạt mục tiêu tăng trưởng theo kịch bản cập nhật.
Chính phủ Australia sẽ bảo đảm lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội được xây dựng đủ chặt chẽ, sau khi một nghiên cứu mới cho thấy quy định này, dù đã có hiệu lực 6 tháng, vẫn chưa tạo chuyển biến đáng kể trong việc sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên.
Tạp chí Fortune của Mỹ mới đây đã khẳng định Việt Nam đang nổi lên như “điểm nóng du lịch” hấp dẫn nhất Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng về lượng khách quốc tế, sức hút ngày càng lớn đối với các thị trường trọng điểm và những nỗ lực phát triển du lịch theo hướng chất lượng, bền vững.
Chính sách mới áp dụng từ đầu tháng 7 nâng tỷ lệ thanh toán BHYT trái tuyến Trung ương từ 40% lên 50%, mang lại lợi ích lớn cho người tham gia bảo hiểm.
Nhằm đẩy mạnh lộ trình giao thông xanh, Hà Nội tung gói "mở đường" mạnh tay: Hỗ trợ tới 70% lãi suất vay trong vòng 10 năm cho doanh nghiệp đầu tư xe buýt điện và hạ tầng trạm sạc.
Công an tỉnh Tuyên Quang ban hành thông báo về việc truy tìm các bị hại trong vụ án hình sự "Lừa dối khách hàng" xảy ra tại xã Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang và các tỉnh, thành phố trên cả nước.
Bộ Y tế đã ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị dinh dưỡng cho người bệnh ung thư theo Quyết định 1768/QĐ-BYT ngày 18/6/2026 nhằm chuẩn hóa công tác chăm sóc dinh dưỡng trong các cơ sở khám, chữa bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ biến chứng, tử vong ở người bệnh ung thư.
Đối với 12 dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2021-2025 Cục Đường bộ Việt Nam đang triển khai thi công lắp đặt thiết bị, phối hợp với các ban quản lý dự án để hoàn thiện, tổ chức thu phí một số tuyến từ ngày 15/7/2026.
Côn Đảo dẫn đầu trong danh sách 30 hòn đảo bí ẩn nhất thế giới do Travel + Leisure bình chọn, trở thành điểm đến tiêu biểu trong nhóm những hòn đảo mang vẻ đẹp tách biệt gần như hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Nơi đây cũng được xem là nguồn cảm hứng cho nhiều hành trình khám phá nhờ vẻ đẹp nguyên sơ và không gian đặc biệt.
Bộ trưởng Xây dựng vừa ban hành Thông tư 31 sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư (QCVN 04:2021), bổ sung các quy định về khu vực để xe, sạc xe điện và đổi pin tại chung cư xây mới và chung cư hiện hữu.
Bộ Công an khuyến cáo người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin doanh nghiệp, dự án và nội dung hợp đồng trước khi giao dịch; không tin vào các lời quảng cáo cam kết lợi nhuận, nghỉ dưỡng trọn đời hoặc ưu đãi “chỉ có hôm nay”...
Ngày 17/6, nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao ASEAN - Nga tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan (Nga), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia (Rosatom) A. Likhachev.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố 21 vụ án, khởi tố 187 bị can, bước đầu xác định các đối tượng đã chiếm đoạt của 493 người bị hại tham gia nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ số tiền hơn 181 tỷ đồng.
TP HCM vừa được tạp chí Time Out (Anh) xếp hạng thứ 6 trong danh sách 20 thành phố ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới năm 2026 (The World’s Best Cities for Food 2026), khẳng định vị thế ngày càng nổi bật của Việt Nam trên bản đồ ẩm thực toàn cầu.
Chính phủ ban hành Nghị định số 208/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 về vận tải hàng không. Trong đó, đáng chú ý là các quy định về nghĩa vụ hỗ trợ và bồi thường cho hành khách khi chuyến bay bị chậm, hủy hoặc thay đổi lịch trình.
Thu hồi trên toàn quốc 45 sản phẩm mỹ phẩm do 4 công ty ở Hà Nội và TP HCM phân phối. Trong danh sách có nhiều mặt hàng quen thuộc như sữa rửa mặt Hadalabo, kem chống nắng Anessa, kem đánh răng Aquafresh...
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?
ACV là viết tắt của Airports Corporation of Vietnam tên giao dịch quốc tế của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP trên cơ sở hợp nhất 3 tổng công ty. ACV được giao quản lý, điều phối hoạt động và đầu tư khai thác toàn bộ hệ thống 22 cảng hàng không trên toàn lãnh thổ Việt Nam bao gồm 9 sân bay quốc tế và 13 sân bay nội địa.
Công ty CP Vietcap đứng vị trí 196 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Chứng khoán Vietcap là gì? Công ty CP Vietcap uy tín không? Có nên mở tài khoản tại chứng khoán Bản Việt không?
Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt đứng ở vị trí số 195 trong danh sách 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam. Công ty TNHH Thương mại và Công nghiệp Mỹ Việt kinh doanh gì? Tấm lợp Olympic có tốt không?